Economisch nieuws | VAPortal van VelzArt

Economisch nieuws

Abonneren op feed Economisch nieuws
NOS Economie
Bijgewerkt: 46 min 33 sec geleden

Speaker of vaatwasser kopen? Mogelijk langere levertijd door chiptekort

za, 08/05/2021 - 17:58

De gevolgen van het wereldwijde chiptekort heeft zich de afgelopen tijd als een olievlek verspreid. Naast de auto-industrie hebben ook fabrikanten van huishoudelijke apparatuur en consumentenelektronica er last van.

Uit een inventarisatie van de NOS onder Nederlandse retailers blijkt dat de ene partij er weinig van merkt, terwijl de ander behoorlijk getroffen wordt. "De levertijd van producten is nog nooit zo slecht geweest", zegt Hans Peter Rietveld, bij audiospeciaalzaak Hifi Klubben verantwoordelijk voor de Nederlandse winkels. "Onze inkoop en planning zit in Denemarken, ik kan me voorstellen dat het daar elke dag crisis is."

Volgens Rietveld heeft speakerfabrikant Sonos er heel veel last van. De fabrikant bevestigt dit maar zegt dat de situatie wel verbetert. Nintendo heeft gewaarschuwd dat de tekorten gameconsole Switch kunnen raken.

Branche verrast

Franchiseketen Witgoed specialist zegt dat met name vaatwassers lastig te krijgen zijn. Ed Bindels, topman van Apple-retailer Amac, ziet vertragingen in de levering van laptops en desktopcomputers die zelfontworpen chips van de fabrikant aan boord hebben. Bol.com heeft ook voorraadproblemen.

Volgens Stefan Verhoeven, directeur van Miele Nederland en voorzitter van branchevereniging voor huishoudelijke appratuur, is de branche verrast door de gestegen vraag. Verhoeven zegt dat klanten tot na de zomer rekening moeten houden met langere levertijden.

Andere partijen zien minder leverproblemen. Zo zegt Herman Bramer, topman van BCC, dat de keten "het een klein beetje" merkt, maar dat het wel te overzien is. "Als de ene vaatwasser er niet is, leveren we een ander model." MediaMarkt zegt eventuele voorraadproblemen goed te kunnen opvangen. Coolblue reageerde niet op vragen van de NOS.

Waarom de een er meer last van heeft dan de ander, kan verschillende oorzaken hebben. Het kan per leverancier en zelfs per model verschillen of een product makkelijk te krijgen is. Daarnaast hebben kleinere winkelketens of zelfstandige winkels minder inkoopkracht, die zijn dus eerder door hun voorraad heen.

De chiptekorten zijn er al maanden, ze worden veroorzaakt door de vraag, die veel groter is dan het aanbod. De auto-industrie blijft de hardst getroffen sector; afgelopen maand kostte het tekort in de VS 27.000 mensen hun baan.

Deze week legde VDL NedCar in Born de productie voor de tweede keer in korte tijd stil. Volgens Stan Berings, die voor adviesbureau PwC de auto-industrie volgt, is het een teken dat de problemen in die branche groot zijn.

De tekorten daar zijn ontstaan doordat de autobranche begin vorig jaar massaal orders annuleerde door de coronacrisis, en vervolgens achteraan moest aansluiten toen de markt weer aantrok. Toen bleek de consumentenvraag enorm te zijn toegenomen: mensen zitten veel meer thuis en steken hun geld in nieuwe apparatuur.

Grote chipfabrikanten verwachten dat de problemen tot volgend jaar kunnen duren en misschien zelfs langer. Een oplossing die op korte termijn de drukte uit de markt haalt, lijkt er niet te zijn.

Een chip produceren is een ingewikkeld en langdurig proces, vertelt Bram Nauta. Hij is hoogleraar elektrotechniek aan de Universiteit Twente en houdt zich bezig met chipontwerp.

Het maken van een chip is vergelijkbaar met de restauratie van een schilderij: het gaat laagje voor laagje, legt de hoogleraar uit. "Je brengt een nieuwe laag aan, schuurt het weer wat op en polijst het. Op de chip moet je atoom voor atoom een laagje 'verf' aanbrengen. Het gaat allemaal heel langzaam, het is een heel langdurig proces."

Gaat er iets fout bij de productie? Dan kom je daar pas aan het einde achter, zegt Nauta. Dan begin je weer van voor af aan. Er moet dus heel veel worden getest om tot de juiste productieformule te komen.

TSMC, een belangrijke chipfabrikant in Azië, heeft niet alleen te maken met enorme vraag. Het bedrijf, gevestigd in Taiwan, heeft ook te maken met grote droogte.

De problemen hebben ook de politiek op scherp gezet. Deze week kondigde de Europese Commissie een alliantie aan met de chipindustrie en de academische wereld. Veel plannen zijn nog onduidelijk, die moeten de komende tijd worden uitgewerkt. De VS heeft al 50 miljard dollar gereserveerd voor de eigen chipindustrie.

Automakers kiezen inmiddels een andere route, schrijft persbureau Bloomberg. Zo laat Nissan een navigatiesysteem weg uit duizenden auto's, Renault levert bepaalde suv's zonder groot scherm achter het stuur en Peugeot is teruggevallen op analoge snelheidsmeters.

'Doelstelling voor 10.000 mobiele woningen wordt zo niet gehaald'

vr, 07/05/2021 - 14:53

De doelstelling om eind 2022 in heel Nederland zo'n 10.000 flexwoningen gebouwd te hebben, wordt niet gehaald als gemeenten niet meer grond beschikbaar stellen. Dat zegt Aedes, de koepel van woningcorporaties, tegen BNR. De bouw van zulke tijdelijke woningen, vaak een soort containerwoningen, blijft volgens Aedes steken op maximaal 1500 per jaar.

Al jaren bouwen woningcorporaties minder flexwoningen dan zij zouden willen in de strijd tegen het woningtekort. In september 2020 sloten daarom het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Aedes een deal om binnen twee jaar landelijk duizenden van deze flexwoningen te bouwen.

De bouw van dit soort verplaatsbare huizen wordt gezien als een belangrijke en snelle oplossing voor het tekort van zo'n 300.000 woningen. Vooral spoedzoekers zouden daarvan moeten profiteren: gescheiden mensen, zwangere vrouwen, statushouders, arbeidsmigranten en daklozen. Maar ze zijn ook bedoeld voor studenten en starters op de woningmarkt die anders geen dak boven hun hoofd hebben.

Woningtekort

Gemeenten hebben de ruimte voor dit type woning en toch loopt het vaak spaak, zegt Rob Haans, voorzitter van De Alliantie, een woningcorporatie met 53.000 woningen in de Randstad. Hij ging namens zijn corporatie akkoord met het doel van 10.000 woningen. "En we werken nog steeds aan deze doelstelling. Het volume gaan we ook realiseren, maar het is de vraag of dat op tijd gaat zijn."

Volgens Haans zijn de extra te plaatsen woningen geen druppel op een gloeiende plaat, al zijn tijdelijke woningen alleen ook niet dé oplossing voor het woningtekort. "Het is echt een aanvulling op. Het is dan ook niet zo dat we alleen tijdelijke woningen bouwen. We verbouwen kantoren, zijn druk bezig met uitbreidingswijken. Je moet ze zien als onderdeel van het palet van oplossingen."

'Angst voor bewoners'

Het beschikbaar krijgen van locaties is volgens de voorzitter het grote knelpunt voor de woningen die gebouwd worden in een fabriek en binnen acht maanden bewoonbaar kunnen worden gemaakt.

"Dat gaat moeizaam omdat gemeentes locaties moeten aanwijzen. Zij vinden dat lastig. Het leidt soms ook tot weerstand van omwonenden", zegt Haans. "Dan is er angst voor bepaalde bewonersgroepen. Inmiddels hebben we veel positieve ervaringen. Als de woningen er eenmaal zijn, gaat het eigenlijk altijd goed en leidt het vaak juist tot meer cohesie."

De Alliantie vindt dat gemeenten bewoners moeten laten zien dat flexhuizen een onderdeel zijn van de oplossing voor het woningprobleem. "Niemand vindt dat iemand geen woning zou moeten krijgen. De ruimte is er, als je maar creatief genoeg kijkt en de wil er is. Het tekort aan woningen is extreem, we moeten alle zeilen bijzetten. Elke voordeur die we toevoegen is er een."

Doorstart D-reizen dichtbij: 'Het moet gek lopen als het niet lukt'

vr, 07/05/2021 - 11:17

Een doorstart van het failliete D-reizen met online reisbureau Prijsvrij Vakanties is vrijwel zeker. Dat bevestigt Prijsvrij Vakanties aan de NOS.

"Het moet gek lopen als het niet lukt", zegt Marc van Deursen, directeur van Prijsvrij Vakanties. Hij laat weten dat het bedrijf momenteel de enige partij is voor een doorstart van D-reizen. Dat betekent dat Hillman Travel niet meer in gesprek is met de curatoren. De curatoren hebben hier nog niet op gereageerd.

Het is onbekend hoeveel winkels Prijsvrij zal overnemen. Het boekenonderzoek bij D-reizen is gestart en Van Deursen laat weten optimistisch gestemd te zijn. "We doen ons uiterste best om met zoveel mogelijk behoud van werkgelegenheid de doorstart te realiseren."

Voor de zomervakantie

Prijsvrij Vakanties is van plan om de doorstart rond te hebben voor de zomervakantie. "We zien de omzetten bij Prijsvrij Vakanties al oplopen, dus willen snel met D-reizen verder om een gezonde doorstart te kunnen maken", zegt Van Deursen.

De overgenomen winkels door Prijsvrij Vakanties blijven onder de merknaam D-reizen werken. Eerder bleek dat de directeuren van het failliete D-reizen de merknaam naar hun privébedrijf hadden overgeheveld. Afgelopen dinsdag werd uit het faillissementsverslag duidelijk dat de merknaam D-reizen bij een doorstart blijft bestaan. De curatoren onderzoeken nu of de directeuren kwalijk hebben gehandeld door zich de merknaam toe te eigenen.

D-reizen werd 6 april failliet verklaard. Bij het bedrijf werkten ruim 1150 mensen bij de 285 reisbureaus in Nederland.

Beslaglegging bij 400 bedrijven om misbruik coronasteun

vr, 07/05/2021 - 10:53

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft deze week de deurwaarder beslag laten leggen op de bezittingen van 400 bedrijven die misbruik zouden hebben gemaakt van coronasteun.

Het gaat om de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL), een van de subsidieregelingen voor bedrijven die door de coronacrisis vaste lasten niet kunnen betalen. De regeling is onderdeel van het uitgebreide steun- en herstelpakket en wordt uitgevoerd door de RVO.

Signalen

Ondernemers en zzp'ers die meer dan 30 procent omzetverlies hebben en daardoor hun vaste lasten niet meer kunnen betalen, kunnen duizenden tot honderdduizenden euro's steun krijgen. Wie de subsidie aanvraagt moet onder meer een schatting maken van het verwachte omzetverlies. Het geld moet besteed worden aan de vaste lasten.

Begin dit jaar kreeg de RVO signalen over mogelijk misbruik en werd een onderzoek gestart naar mogelijke fraude met de TVL. Daarbij heeft de dienst ook overlegd met de FIOD en het Openbaar Ministerie, die een strafrechtelijk onderzoek zijn gestart. Dat onderzoek loopt nog, details kunnen daarover nog niet gegeven worden.

Beslaglegging bankrekening

Het onderzoek van de RVO leidde tot aangifte tegen 400 bedrijven en direct ook een beslaglegging op hun bankrekening via de rechter, om te voorkomen dat er geld weggesluisd wordt. Bedrijven waartegen aangifte wordt gedaan, krijgen dat ook te horen.

Ondernemers hadden zes weken de tijd om in bezwaar te gaan. Omdat die termijn volgens de RVO in het geval van deze 400 bedrijven was verstreken zonder bezwaar, is de tijdelijke beslaglegging overgegaan in definitieve beslaglegging van naast de banktegoeden ook de bezittingen van de bedrijven. Daarmee hoopt de overheid een deel van het geld dat onterecht is uitgekeerd weer terug te kunnen krijgen.

In totaal is de TVL 241.000 keer aangevraagd. Bij dus slechts een heel klein deel, opgeteld 0,5 procent, is aangifte gedaan.

De komende weken volgen meer beslagleggingen, meldt RVO. De dienst heeft intussen ook de controle op nieuwe aanvragen aangescherpt. Wat er eerder mankeerde aan de controles is niet duidelijk.

Laatste dag belastingaangifte: ondanks storing inmiddels 9,4 miljoen aangiftes

vr, 07/05/2021 - 06:44

Tot en met vandaag kan de belastingaangifte worden gedaan. Vanwege een technische storing aan het begin van het aangifteseizoen werd die periode verlengd met een week. Tussen 1 maart en 5 mei verstuurden zo'n 9,4 miljoen mensen hun gegevens. Dat is iets meer dan vorig jaar, toen het er op 1 mei 9,3 miljoen waren.

Vanwege de vijf dagen durende technische storing lukte het niet iedereen om de eerste paar dagen in te loggen. "Maar toen het opgelost was, zagen we een snelle inhaalslag. Dus veel mensen hebben alsnog aangifte gedaan", aldus een woordvoerder van de fiscus.

Goed checken

Door het coronavirus waren een aantal dingen anders dan normaal. Zo adviseerde de Belastingdienst extra goed te kijken naar de vooraf ingevulde gegevens. Zo hebben sommige mensen bijvoorbeeld een betaalpauze voor hun hypotheek gekregen. Die gegevens konden verschillen met de gegevens van de hypotheekverstrekker.

Ook waren er voor een deel van de 1,5 miljoen ondernemers een aantal steunmaatregelen al ingevuld, maar andere maatregelen niet.

Mensen die hulp nodig hebben bij de aangifte, kunnen dat doorgaans krijgen op locatie via bijvoorbeeld de ouderenbond ANBO, de bibliotheek of de Belastingdienst zelf. Vanwege de beperkende maatregelen biedt de fiscus die hulp nu voor het tweede jaar aan via de telefoon. Zo'n 30.000 mensen werden op die manier dit jaar geholpen.

Volgens de Belastingdienst blijft er echter een groep mensen over die op locatie geholpen wil of moet worden. Zij krijgen uitstel van hun aangifte tot september, aldus een woordvoerder. "Het is de hoop dat tegen die tijd fysieke bezoeken weer mogelijk zijn, en de mensen die dat willen die hulp ook echt kunnen krijgen."

ANBO-vrijwilliger Pieter Schakel helpt mensen al vijftien jaar bij hun belastingaangifte. Als oud-wiskundeleraar die gek is op cijfertjes is, hielp hij mensen dit jaar voor de tweede keer op afstand. Dat werkte goed, zegt hij. Maar wel alleen bij mensen die digitaal vaardig zijn en een laptop of computer bezitten. "Op afstand aangifte doen voor een 90-jarige die geen laptop heeft, gaat niet werken. Voor die mensen kan het echt heel lastig zijn", zegt Schakel.

Een bezoek aan huis zit er momenteel vaak niet in, daarom vraagt hij voor die mensen uitstel aan. "Het sociale aspect speelt ook een rol. Voor corona kwam het voor dat ik voor een hele simpele belastingaangifte toch een uur uittrok, want sommige mensen zien amper iemand."

Meer dan sec de belastingaangifte

Een huisbezoek voegt ook meer waarde toe, zegt Schakel. "Ik heb veel kennis van inkomensondersteuning, toeslag en dat soort dingen. Als ik bij iemand op bezoek ben, kan je dat soort dingen rustiger en beter in kaart brengen. Mensen kunnen dan papieren opzoeken. Dan komen er meer dingen op tafel, het is meer dan sec de belastingaangifte."

De komende uren moet blijken hoeveel aangiftes er precies zijn gedaan voor de deadline van 8 mei.

Hard getroffen schoonmaakbranche 'permanent kleiner' door corona

vr, 07/05/2021 - 06:00

"Ik dacht altijd: ik heb het beste beroep gekozen, want schoonmaken is altijd nodig." Maar dat bleek tijdens de coronacrisis iets anders te liggen, constateert Rahma el Mouden, die 23 jaar geleden het schoonmaakbedrijf Multicultureel Amsterdams Schoonmaakbedrijf (MAS) oprichtte.

150 schoonmakers kregen geen nieuw contract en zes kantoormedewerkers - van wie sommigen al veertien jaar in dienst waren - werden ontslagen. Het zijn volgens El Mouden de directe gevolgen van de coronacrisis.

MAS is niet het enige schoonmaakbedrijf waar dit speelt. Tussen februari en december vorig jaar verdwenen 10.700 banen in de schoonmaakbranche: een afname van 8,4 procent, waarmee het een van de grootste krimpsectoren is. En El Mouden verwacht dat de sector permanent kleiner zal blijven.

De kantoren waren vorig jaar nagenoeg leeg en de horeca- en cultuursectoren lagen plat: precies de sectoren waar MAS normaliter veel werk verricht. "Onze omzet is ongeveer gehalveerd", zegt El Mouden. "In theorie zouden onze klanten ons nog dertig procent moeten betalen, ook als we niet schoonmaken. Maar dat doen ze niet, want die bedrijven hebben nu ook geen geld."

Om gezond te blijven kwam MAS voor een moeilijke keuze te staan: "Iedereen in dienst houden, maar dan zouden we het als bedrijf erg lastig krijgen, óf saneren. Dat laatste hebben we gedaan, door veel contracten niet te verlengen."

Assia Frifra heeft haar baan wél behouden. Ze maakt nog als een van de weinigen schoon in de A'DAM Toren, waar het team normaliter uit vijftien man bestaat. "Ik mis mijn medewerkers, het is saai":

El Mouden is kritisch op de coronasteun van het kabinet, zoals de NOW-regeling. "Negentig procent van de loonwaarde is niet honderd procent, dus de buffers raken het hele jaar langzaam op. Als de NOW stopt, krijgen we ongelofelijk veel werkloosheid: veel bedrijven komen in nood vanwege lege buffers, waardoor ze de salarissen niet meer kunnen betalen."

"Ze hadden beter leningen kunnen geven die we in tien of twintig jaar konden aflossen. Nu eten we ons eigen vermogen op. Mijn dochter, de huidige directeur, en ik hebben al een jaar ons eigen salaris moeten financieren."

Omscholen tot zorgmedewerker

Eind vorig jaar zet El Mouden een gedurfde stap: ze begint een nieuw bedrijf, dat verzorgers levert voor ouderen. Al veertig schoonmakers van wie het contract bij MAS niet werd verlengd, zijn omgeschoold. "Tijdens zo'n crisis moet je innoveren om na de pandemie nog overeind te blijven", zegt El Mouden.

En innovatie in de schoonmaaksector is sowieso nodig, denkt ze. "De schoonmaakbranche gaat niet meer de oude zijn: er zal meer werk zijn als het gaat om extra schoonmaak, vanwege de vraag naar betere hygiëne. Maar mensen gaan nooit meer massaal op kantoor werken, dus daar zal het werk erg veranderen. Ik verwacht een permanente krimp van de omzet, van twintig tot dertig procent. Veel bedrijven gaan nog omvallen."

Kamer steunt toegangstesten, al is er geen garantie dat het tijdelijk is

do, 06/05/2021 - 20:57

Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt het wetsvoorstel van het kabinet om mensen via testen toegang te geven tot bijvoorbeeld sportwedstrijden, musea en theaters. Wel blijven veel partijen vragen hebben over de noodzaak van het voorstel, de kosten en de tijdelijkheid van de wet.

De Tweede Kamer praat al de hele dag en avond over de wet, waarmee het kabinet de samenleving weer sneller wil openen. In principe is het een tijdelijke wet die drie maanden geldig is, maar demissionair minister De Jonge van VWS kon geen garantie geven dat er geen verlenging nodig is.

Hij hoopt dat het zo snel mogelijk weer kan om helemaal zonder voorwaarden naar het theater of restaurant te gaan, vooral omdat er voldoende mensen gevaccineerd zijn. Dan is de wet overbodig. Maar als de besmettingscijfers weer stijgen, of een nieuwe mutatie opduikt waar het vaccin geen vat op heeft, kan het zijn dat het langer nodig is om met testbewijzen te werken. De Jonge moet dan wel weer terug naar de Kamer voor toestemming.

Persoonlijke vrijheid

In de Kamer leven ook veel principiële bezwaren tegen de wet. Om aan het openbare leven deel te kunnen nemen, moeten gezonde mensen een test ondergaan; dat druist volgens verschillende Kamerleden in tegen de persoonlijke vrijheid van mensen en de onschendbaarheid van hun lichaam.

Maar volgens De Jonge is het beperken van vrijheid niet de kern van de wet. "Het gaat juist om het opheffen van beperkingen en het teruggeven van vrijheden", betoogde hij. De testverplichting gaat alleen gelden voor dingen die volgens hem niet-essentieel zijn, activiteiten waar je ook buiten kan.

'Kosten veel lager'

Veel vragen waren er ook over de kosten van de wet. Er is oorspronkelijk 1,1 miljard euro begroot, maar de minister denkt niet dat dat geld opgemaakt zal worden. Toen de begroting werd gemaakt, ging men nog uit van een prijs per test van ongeveer 30 euro. Inmiddels is die prijs gezakt naar 15-20 euro. En er zal minder getest worden dan eerder gedacht.

Daardoor gaat De Jonge ervan uit dat de wet in totaal 500 tot 700 miljoen euro gaat kosten. Daarbij is nog niet meegerekend dat ondernemers minder beroep zullen doen op steunregelingen als ze met de toegangstesten weer open kunnen, zo zei hij.

Gratis

De Tweede Kamer wil dat zo'n test gratis is voor mensen en dat ze geen eigen bijdrage hoeven te betalen. In de toelichting op de wet staat dat er over een paar maanden in sommige gevallen wel een eigen bijdrage van 7,50 euro zou moeten worden betaald, maar de Kamer haalt daar een streep door.

Toch wil De Jonge graag de mogelijkheid van een eigen bijdrage open houden, voor het moment dat er alleen nog voor hele grote evenementen, zoals popfestivals, testen nodig zijn. "Op een gegeven moment is zo'n profijtbeginsel wel logisch. Anders moeten wij allen bijdragen aan het vertier van een enkeling."

Niet alleen Tweede Kamer twijfelt aan testbewijs: 'Werkt drempelverhogend'

do, 06/05/2021 - 18:05

Niet alleen de Tweede Kamer twijfelt aan nut en noodzaak van testbewijzen, ook musea, theaters, dierentuinen en bioscopen die ervan zouden moeten profiteren zijn kritisch. Bovendien zijn er ethische bezwaren tegen een 'testsamenleving'.

Veel branches waren al niet heel positief na de experimenten met testen van afgelopen maand. Ook sectoren die niet aan de testen meededen, zoals de bioscopen, voelen er weinig voor om alleen open te gaan voor mensen met een negatieve testuitslag.

"Wij zien niets in testbewijzen", zegt Jan van der Putten van theater en bioscoop De Verkadefabriek. "We willen geen drempels voor bezoekers. En anderhalve meter afstand houden is hier prima uitvoerbaar." De Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters noemt de plannen van het kabinet "niet passend en onnodig".

Volgens de koepelvereniging is het veiliger om te werken met een goed protocol, zoals eerder tijdens de coronapandemie. "Sneltesten werken drempelverhogend. Bovendien verhoogt dit het risico juist omdat is gebleken dat sneltesten niet 100 procent sluitend zijn."

'Tegen een test'

"Wij zijn tegen de test", zegt Robin de Lange, directeur van Ouwehands Dierenpark op het NOS Radio 1 Journaal. Volgens Ouwehands is slechts 60 procent van de gasten bereid zich te laten testen. Liever wacht de directeur een paar weken totdat de dierentuin voor iedereen open kan. De Lange: "We zijn een park met veel ruimte in de buitenlucht. Een veilig bezoek is prima te organiseren."

Ook het Noordbrabants Museum ziet veel hordes. "Het is te veel gedoe voor gasten", zegt directeur Charles de Mooij. "Met twee apps en een test die je op een half uur afstand moet halen."

Bovendien zijn de musea van mening dat een bezoek zonder test - maar mét protocol - ook veilig is. "Toen we dat vorig jaar deden hebben we nul meldingen van besmettingen gekregen", zegt een woordvoerder van de Museumvereniging. "We gaan liever open zonder testen."

Toch zijn gaan er ook stemmen op vóór het voorstel. "Testen heeft absoluut zin", zegt Jeroen Dona, directeur van de Brabanthallen. Vrijdag ontvangen de hallen 3500 geteste Racoon-fans voor een proefconcert van de band. "Tot voldoende mensen gevaccineerd zijn is testen essentieel om open te kunnen. Afstand houden is hier niet mogelijk."

Dona ziet er alleen heil in als een test gratis is. Anders zou de drempel te hoog zijn. Hij noemt het een "tijdelijk noodzakelijk kwaad".

'Tweedeling'

Maar politiek filosoof Josette Daemen van de Universiteit Leiden vreest dat tijdelijk weleens permanent zou kunnen worden. "In de praktijk zie je vaak dat tijdelijke veiligheidsmaatregelen niet meer worden teruggedraaid", zegt de filosoof die onderzoek doet naar de politieke filosofie van de zekerheid. Een deel daarvan gaat over fundamentele waarden tijdens de pandemie.

Daemen concludeert dat de testsamenleving ethisch twijfelachtig is. "Mensen worden niet letterlijk gedwongen zich te laten testen. Maar de keus is ook niet helemaal vrij om het niet te doen als je een testbewijs op veel plaatsen nodig hebt." Ze vreest bovendien dat testbewijzen voor tweedeling in de maatschappij kunnen zorgen, met een stigma voor mensen die het niet willen.

Europese Commissie wil vijf miljoen euro uittrekken voor ontslagen KLM-personeel

do, 06/05/2021 - 13:40

De Europese Commissie wil vijf miljoen euro uittrekken voor KLM-personeel dat als gevolg van de coronacrisis is ontslagen. Het geld is bedoeld om 1200 ontslagen werknemers om te scholen of te helpen een eigen zaak te beginnen, meldt de commissie. De Finse luchtvaartmaatschappij Finnair kan waarschijnlijk op een steunpakket rekenen van zo'n 1,8 miljoen euro. De EU-landen en het Europees Parlement moeten nog wel met het plan instemmen.

KLM maakte vorig jaar al bekend dat het moest reorganiseren en dat er zo'n 1500 mensen uit moesten. Dat aantal kwam bovenop de KLM-medewerkers die gebruik maakten van de vrijwillige vertrekregeling, de uitzendkrachten, mensen met een aflopend contract die al moesten vertrekken en medewerkers die met pensioen gingen. In totaal verdwijnen er bij KLM ongeveer 6000 banen.

"Zoals bekend, moet KLM als gevolg van de coronacrisis een groot aantal medewerkers laten vertrekken", schrijft KLM in een reactie. "Een deel hiervan komt in aanmerking voor deze subsidie." Het gaat volgens de luchtvaartmaatschappij om mensen die hebben aangegeven gebruik te willen maken van een Werk naar Werk-traject.

Zwaar verlies

Eerder vandaag werd bekend dat KLM en zijn Franse partner Air France in het eerste kwartaal van dit jaar een zwaar verlies hebben geleden van 1,5 miljard euro. Het aantal passagiers nam in de maanden januari, februari en maart vergeleken met een jaar eerder met driekwart af. De omzet is meer dan gehalveerd.

KLM denkt dat er deze zomer weer meer gevlogen gaat worden, als een steeds groter deel van de bevolking is ingeënt tegen corona. In 2024 is de capaciteit van de luchtvaartmaatschappij weer op het niveau van voor de coronacrisis, was eerder al de voorspelling van het bedrijf.

ING ziet kwartaalwinst stijgen naar een miljard euro

do, 06/05/2021 - 07:54

ING heeft in de eerste drie maanden van dit jaar een miljard euro winst geboekt. Dat is een stijging van vijftig procent ten opzichte van een jaar geleden. Dat was toen het kwartaal waarin de coronacrisis begon.

De bank zegt mede door de steun van de Europese Centrale Bank meer geld te kunnen uitlenen aan het bedrijfsleven. Om de Europese economie te ondersteunen kunnen banken goedkoop lenen bij de ECB en dit weer uitlenen. "Het lukt ons goed om de financiering van de Europese Centrale Bank om te zetten naar kredieten aan onze klanten, die moeten omgaan met de gevolgen van de Covid-19-pandemie", zegt ING-topman Steven van Rijswijk. "We dragen daarmee bij aan het herstel."

Weinig risicokosten

De bank zegt afgelopen kwartaal weinig kwijt te zijn aan zogeheten risicokosten, oftewel de stroppenpot voor leningen die door klanten niet terugbetaald kunnen worden. "Wat de risicokosten betreft, blijven we voorzichtig en houden we rekening met na-ijleffecten in kredietverliezen", aldus Van Rijswijk.

ING zegt verder meer te verdienen aan klanten die via de bank beleggen. Spaargeld levert nu amper rendement op en daardoor gaan consumenten in hun zoektocht naar rendement vaker beleggen. Vooral in Duitsland en België verdiende ING meer aan beleggingsklanten.

Omdat mensen steeds meer online bankieren en om kosten te besparen besloot ING in maart om 69 kantoren in Nederland te sluiten. Daardoor verliezen ruim 400 medewerkers hun baan.

Weer miljardenverlies Air France-KLM, omzet meer dan gehalveerd

do, 06/05/2021 - 07:27

Air France KLM is opnieuw diep in de rode cijfers gedoken. In het eerste kwartaal leed de vliegmaatschappij een verlies van 1,5 miljard euro. Het aantal passagiers nam in de maanden januari, februari en maart vergeleken met een jaar eerder met driekwart af tot 4,8 miljoen. De omzet is meer dan gehalveerd.

De zware verliezen komen niet als een verrassing. In het eerste kwartaal van dit jaar werd veel minder gevlogen dan normaal. Door de crisis bleven reizigers weg. Ook reisrestricties en lockdownmaatregelen doen Air France KLM geen goed.

Begin april kreeg Air France al 4 miljard euro nieuwe steun van de Franse overheid. Voor een kwart gaat dat om een uitgifte van nieuwe aandelen die Frankrijk in handen krijgt. Nederland besloot niet aan die uitgifte mee te doen. De situatie bij KLM is minder acuut, werd destijds gezegd.

Grootste ontvanger

Ook speelt mee dat de prijs voor nieuwe staatssteun hoog is. Zo eist de Europese Commissie dat KLM bij staatssteun start- en landingsrechten op Schiphol inlevert. Air France heeft dat ook moeten doen in Parijs.

Gekeken wordt wat "de impact is van de mogelijke maatregelen vanuit de Europese Commissie op de bedrijfsvoering en financiële positie van KLM" en of "de steun noodzakelijk, passend en proportioneel is", aldus Hoekstra in een Kamerbrief vorige maand.

Vorig jaar stonden Nederland en Frankrijk al garant voor 10,4 miljard euro aan leningen en garanties. KLM is in Nederland ook de grootste ontvanger van loonsubsidie (NOW).

Hoe de cryptohandel gemanipuleerd wordt: 'Het werkt het best bij onervaren mensen'

do, 06/05/2021 - 06:44

Met aandelen is het verboden, maar met cryptomunten kan niemand er wat aan doen: 'pump-en-dump'-praktijken. Daarbij probeert een groep mensen geld te verdienen door de waarde van een munt te manipuleren en die met winst te verkopen. Daarna stort de waarde in elkaar en wordt het verlies 'gedumpt' op de kopers die het laatst instapten.

Het is al enkele jaren bekend dat dit gebeurt. Toch zegt de Nederlandse toezichthouder AFM, die waakt over de financiële markten waar bijvoorbeeld aandeelhandel onder valt, er nog steeds niets tegen te kunnen doen omdat cryptomunten niet onder AFM-toezicht vallen. De Europese Commissie bekijkt nu of dat in Europa moet veranderen.

Dit soort marktmanipulatie, waarbij de organisatoren vaak meer weten dan de rest van de markt en bewust misleidende informatie verspreiden, bestaat al eeuwen. Ook bij cryptomunten is het niet nieuw. In 2018 verschenen al verschillende onderzoeken waaruit bleek dat het 'pumpen en dumpen' van crypto's wijdverbreid was, vooral in groepen op de platforms Discord en Telegram.

Populariteit lijkt te stijgen

Het lijkt erop dat er de laatste tijd weer meer van dit soort groepen opduiken. "Ik heb er geen onderzoek naar gedaan, maar zie wel dat de groepen weer vaker verschijnen en krijg weer vaker advertenties doorgestuurd", zegt Josh Kamps van de University College in Londen. Hij doet onderzoek naar fraude met cryptomunten.

Dat kan te maken hebben met de toegenomen populariteit van cryptomunten, denkt deskundige Peter Slagter, oprichter van het kennisplatform LekkerCryptisch. Hij ziet dat pumpen en dumpen vooral gebeuren in perioden waarin er veel consumenten actief zijn in de markt. Op sociale media zijn de vele links naar groepen makkelijk te vinden.

Volgens Kamps is een mogelijke verklaring bovendien dat de prijs van cryptomunten is gestegen. "Dan zie je er nieuwe mensen instappen. Ook de manipulaties komen onder de aandacht van het gewone publiek en worden dus mainstream. Ze werken het beste bij onervaren mensen, die nog niet heel bekend zijn met cryptomunten."

Zo werkt een pump en dump

De manipulatie gaat zo: in Telegram- en Discord-groepen kondigen anonieme beheerders van tevoren de datum en het tijdstip aan waarop de 'pump en dump' gaat plaatsvinden, zodat deelnemers kunnen klaarzitten. Pas op het aangekondigde moment maken de beheerders bekend welke cryptomunt iedereen moet kopen.

De beheerders moedigen vervolgens iedereen aan zoveel mogelijk promotie op social media te maken voor de cryptomunt, zodat nóg meer mensen erin investeren en de koers verder omhoog schiet. Daardoor kunnen de eerste kopers de munt voor een veel hoger bedrag van de hand doen. En dat wordt betaald door de mensen die net een paar seconden later kopen en verkopen: die pakken het verlies.

Hieronder zie je hoe in een Telegram-groep met meer dan 150.000 leden op 21 april om 23:00 uur de cryptomunt Viacoin werd gepumpt en gedumpt. Mogelijk is een deel van de leden nep.

Op 21 april schoot de waarde van Viacoin die avond in korte tijd met bijna 150 procent omhoog en werd er tussen 23.00 uur en middernacht voor bijna 50 miljoen euro verhandeld. Ter vergelijking: de afgelopen week is het handelsvolume per dag ongeveer één miljoen euro.

Maar wat nog opvallender is: de prijs van Viacoin begint al een paar minuten vóór 23.00 uur te stijgen. Dat suggereert dat sommige mensen voorkennis hebben gehad.

"Dit zijn echt frauduleuze organisaties", aldus Slagter. "Er zitten mensen achter die erop inspelen. Ze kopen eerst zelf in, zonder dat mensen het door hebben." Vaak verspreid over een langere periode, om niet op te vallen.

En het gaat nog verder. "Vervolgens gaan ze een selecte groep mensen alvast toegang geven, dat noemen ze 'VIPs'. Soms zijn er hele lagen van VIPs. Die kopen dan ook alvast in. Om het vervolgens aan alle volgers te melden."

De mensen zonder voorkennis kopen de munt voor een hoog bedrag en blijven ermee zitten als de eerste kopers verkopen en de koers instort. Dan wil niemand de munt nog overkopen.

Hier zie je hoe de prijs van Viacoin iets voor 23:00 uur al begon te stijgen. Het piekmoment was rond 23.09 uur. Binnen een uur zat de koers alweer onder het oude niveau.

De beheerders kiezen vaak cryptovaluta met een relatief lage waarde, die niet heel veel verhandeld worden. Daardoor is de waarde makkelijker te manipuleren.

Of er in Europa toezicht komt op de handel in cryptomunten, moet nog worden besloten. De Nederlandse toezichthouder kan dus niet ingrijpen. De Autoriteit Financiële Markten houdt de ontwikkelingen naar eigen zeggen in de gaten en waarschuwt veelvuldig voor de risico's van investeren in crypto's.

Wie de beheerders en deelnemers zijn en waar ze vandaan komen, is vaak niet bekend. "Cryptovaluta bestaan wereldwijd en kunnen bijna overal gekocht worden", zegt Kamps. "De activiteiten vinden vooral plaats in anonieme chatrooms. Als een land strikte wetten gaat maken, gaan mensen ergens anders heen om de cryptomunten te kopen."

Werkgevers kunnen voor de vijfde keer loonsteun aanvragen

do, 06/05/2021 - 05:05

De digitale loketten van uitkeringsinstantie UWV zijn weer geopend voor werkgevers om een tegemoetkoming in de loonkosten aan te vragen, de zogenoemde Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). Werkgevers die door de coronacrisis niet in staat zijn om alle salariskosten te betalen, kunnen vanaf vandaag voor de vijfde keer loonsteun aanvragen.

De uitkeringsinstantie heeft ervoor gezorgd dat het aanvraagloket sneller open is. "Zo kunnen de ondernemers die de steun echt nodig hebben, die direct aanvragen. Ook sluit dit beter aan bij de salarisuitbetaling", zegt Helder.

Tot en met de laatste dag open

De aanvraag voor de vijfde periode loonsteun geldt voor de maanden april tot en met juni. Werkgevers hebben tot en met 30 juni de tijd om de aanvraag bij het UWV in te dienen. De hoogte van de loonsteun is, naast de loonsom van juni, afhankelijk van de omzet en kan alleen aangevraagd worden als er sprake is van een omzetverlies van minimaal 20 procent. "We laten het loket tot de laatste dag open, zodat werkgevers het omzetverlies zo precies mogelijk kunnen doorgeven", zegt UWV-bestuurder Janet Helder.

De aanvraag voor een tegemoetkoming in de loonkosten is voor de vijfde keer mogelijk. De afgelopen periode was een lichte daling te zien in het aantal aanvragen voor de loonsteun. "Nu is het spannend wat er gaat gebeuren. Er zijn versoepelingen, maar of die ook voldoende gaan opleveren zodat bijvoorbeeld de detailhandel de loonkosten weer kan betalen, is afwachten", zegt Helder.

Ruim 14 miljard euro

Eerst ontvangen werkgevers een tegemoetkoming in de loonkosten en later wordt de definitieve berekening gemaakt. Het is mogelijk dat werkgevers loonsteun moeten terugbetalen, maar zij krijgen dan de mogelijkheid om een betalingsregeling te treffen.

Uit het openbare overzicht blijkt dat tot nu toe al ruim 14 miljard euro aan tegemoetkoming in de loonkosten is gegeven. De drie grootste loonsteunontvangers zijn KLM, Holland Casino en Schiphol.

Zo belandt de 'kwestie-Trump' weer op het bureau van Zuckerberg

wo, 05/05/2021 - 20:00

De eerste moeilijke kwestie die Facebook heeft voorgelegd aan een nieuw ingestelde toezichtraad, komt als een boemerang terug. In januari vroeg het platform de zogeheten Oversight Board te oordelen over de vraag of het platform de accounts van oud-president Trump terecht had geblokkeerd.

Het antwoord kwam vandaag: ja, maar je moet alsnog je huiswerk opnieuw doen. De raad doet geen uitspraak over de vraag of Trump definitief van Facebook moet worden geweerd en verwijt het bedrijf bovendien dat het geen verantwoordelijkheid wil nemen.

Daarmee belandt dit hete hangijzer figuurlijk gezien weer op het bureau van Facebook-topman Mark Zuckerberg. Het platform heeft laten weten de zaak te gaan bestuderen en komt later met een besluit.

Fundament niet goed

"Je kunt je wel afvragen hoe blij Facebook nu is met deze raad", zegt Claes de Vreese, hoogleraar politieke communicatie (UvA). "Het zegt in feite dat het fundament waarop het oordeel van Facebook is gebouwd, niet goed genoeg is."

Het kan nog zes maanden duren voordat Trump meer weet over zijn toekomst op Facebook. Terwijl dat medium door zijn organisatie ook nu nog wordt gezien als een cruciale schakel voor een eventuele terugkeer in de politiek en de fondsenwerving die daarbij hoort. In reactie heeft Trump sociale media een schande voor de Verenigde Staten genoemd.

Facebook stond de afgelopen jaren keer op keer onder druk om meer te doen tegen wat Trump op het platform plaatste. Vaak stelde het zich terughoudend op. Tot de Capitoolbestorming op 6 januari. De maat bleek vol voor het bedrijf. In eerste instantie werden twee berichten verwijderd, daarna volgde een ban van 24 uur en vervolgens een blokkade voor onbepaalde tijd.

Dat laatste is waar het volgens de raad wringt. Het schrijft letterlijk in zijn besluit: "Schorsingen voor onbepaalde tijd staan niet beschreven in de beleidsregels van het bedrijf." Ook noemt de raad de blokkade voor onbepaalde tijd "vaag".

Boodschap van de Oversight Board aan Facebook: de interne werkwijze is ondermaats, analyseert De Vreese. "Dat is best wel fundamentele kritiek. De raad zegt hiermee dat Facebook lastige besluiten niet zomaar kan uitbesteden."

Vooraf werd het oordeel gezien als de eerste belangrijke test voor het orgaan dat zich nog moet bewijzen. Het is immers geen door een overheid ingestelde toezichthouder, geen rechtbank, maar een initiatief van Facebook zelf. Bedacht zodat het bedrijf niet het verwijt kan krijgen dat één persoon, Mark Zuckerberg, bepaalt wat de ruim 2,8 miljard gebruikers wereldwijd zien.

Twintig deskundigen

De Oversight Board bestaat uit twintig mensen van buiten Facebook. Onder anderen oud-premier Helle Thorning-Schmidt van Denemarken zit erin, evenals een voormalig hoofdredacteur van The Guardian, juristen en mensenrechtendeskundigen. Zij worden betaald door een stichting die gefinancierd is door Facebook.

"Er is veel discussie geweest over het onafhankelijke karakter van de raad", zegt hoogleraar De Vreese. "In dit besluit zie je wel dat de raad het niet erg vindt om de vinger op een aantal zere plekken te leggen."

Een van de partijen die zeer kritisch is op zowel Facebook als op de raad, is de zogeheten Real Facebook Oversight Board. Dat bestaat uit een groep critici die het platform nauwlettend volgt en uiterst kritisch is op het gevoerde beleid. 'Boardmember' Marietje Schaake, tevens als directeur technologiebeleid verbonden aan de Universiteit van Stanford, noemt het besluit "uitstel van executie."

"Na alle poeha kunnen we zes maanden wachten tot het circus zich herhaalt", zegt Schaake. In haar ogen is de uitspraak van vandaag dus geen structurele oplossing en is er "echt onafhankelijk toezicht nodig". Iets waar zowel bij Europese autoriteiten als in de VS steeds meer aandacht voor is.

Facebook grootste megafoon voor Trump

Oud-president Trump lijkt ondertussen een definitief antwoord niet te willen afwachten. Deze week is de website 'From the desk of Donald J. Trump' gelanceerd. Het is een soort Twitter-tijdlijn; de president kan hier teksten en video's plaatsen.

Maar ongetwijfeld zal Trump het liefst zien dat hij uiteindelijk mag terugkeren op Facebook: dat is uiteindelijk de grootste megafoon die hij heeft. Zeker aangezien Twitter al heeft gezegd onder geen enkele voorwaarde hem weer opnieuw toe te laten.

Concerns waarschuwen Brazilië om ontbossing: bezorgd burgerschap of stoere praat?

wo, 05/05/2021 - 18:54

Een groep Europese multinationals dreigt de samenwerking met de Braziliaanse vee- en voedselindustrie te stoppen vanwege ontbossing. De Nederlands-Belgische supermarktketen Ahold Delhaize is een van de ondertekenaars van de open brief aan de regering van Brazilië.

De tientallen bedrijven roepen op een omstreden wetsvoorstel te schrappen. Die wet zou bescherming bieden aan mensen die illegaal stukken land in het Amazoneregenwoud claimen om er landbouw- of veegrond van te maken. Brazilië is de grootste exporteur van soja en rundvlees ter wereld.

'Geen andere keuze'

Als het Congres deze wet ondertekent, vrezen de concerns dat de ontbossing in het land nog sneller zal gaan dan nu al het geval is, schrijven ze in de brief. "Als deze of andere maatregelen die de bescherming van het woud ondermijnen wet worden, hebben we geen andere keus dan onze steun voor en ons gebruik van jullie landbouw- en grondstoffenketen heroverwegen."

Het is niet voor het eerst dat Europese multinationals openlijk zulke kritiek uiten op president Bolsonaro's ontbossingsbeleid. Een groep van grotendeels dezelfde bedrijven dreigde ook vorig jaar tot een boycot om hetzelfde wetsvoorstel. Het plan werd toen uiteindelijk teruggetrokken, maar staat deze week weer op de agenda in de senaat.

'Schurkenstaat'

Ook dit keer kan het wetsvoorstel zomaar weer worden uitgesteld, zegt correspondent Marc Bessems. "Deze ook in het binnenland zeer omstreden wet speelt hier al twee jaar. Als deze open brief in het buitenland groot nieuws wordt en Brazilië in media weer wordt afgeschilderd als een soort milieu-schurkenstaat, dan leert de ervaring dat het Congres daar wel gevoelig voor is."

Het pr-argument speelt volgens Bessems ook voor de agrarische sector, de motor van de Braziliaanse economie. Aan de ene kant is die blij dat Bolsonaro, en diens achterban, de tropische wouden zien als een goudmijn die zo veel mogelijk moeten worden geëxploiteerd.

Maar aan de andere kant leidt de fors toegenomen ontbossing en het verminderde overheidstoezicht erop tot veel kritiek van belangrijke handelspartners. Het is een van de redenen waarom het handelsakkoord Mercosur tussen de EU en Zuid-Amerika is vastgelopen. Onder meer de Tweede Kamer stemde vorig jaar tegen.

'Sector wil milieubescherming'

"De landbouwsector is bang dat we in Europa besluiten geen Braziliaans vlees te eten", zegt correspondent Marc Bessems. "Er is angst voor het slechte imago van Bolsonaro en ook voor individuele boycots, zoals door die groep bedrijven als Ahold Delhaize. Daarom wil de sector dat de president meer gaat doen om het milieu te beschermen."

NOS op 3 maakte eerder deze uitlegvideo over de ontbossing in het Amazone:

Het Nederlands-Belgische bedrijf laat in een reactie weten de open brief "vanuit bezorgd burgerschap" te hebben ondertekend. Al jaren zet Ahold Delhaize zich met partners in tegen ontbossing, zegt de woordvoerder. "Maar we zien te weinig progressie."

'Stoere woorden Ahold'

Milieuorganisatie Mighty Earth reageer sceptisch op de brief. Het is goed dat het concern zich uitspreekt tegen ontbossing, zegt Wouter Kolk namens de organisatie, maar hij vreest dat het daarbij blijft. "Het zijn wederom stoere woorden van Ahold Delhaize en andere supermarkten. Maar ook zonder die ene wet gaat de ontbossing door. Helaas is de enige taal die Braziliaanse regering en multinationals achter die ontbossing kennen daadwerkelijke actie."

Kolk vindt dat het moederbedrijf van Albert Heijn geen zaken meer moet doen met spelers die medeplichtig zijn aan de grootschalige houtkap in het Amazonegebied. Ahold Delhaize stelt dat het "op dit moment geen enkel product uit het Amazonegebied haalt". "Geen soja en ook geen rundvlees."

Mixen van grondstoffen

Tegelijkertijd geeft het bedrijf aan dat het een complexe keten is. "In bijna alle producten die je eet of gebruikt zitten grondstoffen gemixt. Zaak is om de hele keten transparanter te maken en de herkomst te achterhalen, maar dat is niet altijd mogelijk", zegt de woordvoerder.

Volgens Kolk draagt het Nederlandse concern wel degelijk bij aan ontbossing. Albert Heijn verdiende naar schatting jaarlijks 40 miljoen euro aan uit Brazilië geïmporteerde sojabonen, stelde Greenpeace Nederland in oktober vorig jaar na onderzoek

Nederland en ontbossing

Nederland staat in de top-5 van Europese landen die bijdragen aan ontbossing, concludeerde het Wereld Natuur Fonds onlangs in een rapport. Dat komt volgens de milieuorganisatie vooral door onze soja-import. Deze bonen worden geïmporteerd als voer voor de omvangrijke veestapel in Nederland.

Overigens was in het WNF-rapport geen rekening gehouden met doorvoer naar andere landen. Volgens de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie wordt in ons land jaarlijks uiteindelijk 2 miljoen kilo soja gebruikt voor dierenvoer.

Facebook blokkeerde Trump terecht, oordeelt toezichtsraad

wo, 05/05/2021 - 15:13

Facebook heeft oud-president Trump terecht geblokkeerd. Dat heeft de toezichtsraad van het bedrijf, de zogeheten Oversight Board, geoordeeld. Maar het platform moet wel opnieuw kijken of de verbanning voor altijd is. Hier krijgt Facebook zes maanden de tijd voor.

Het sociale netwerk heeft begin januari de accounts van Trump voor onbepaalde tijd opgeschort. Topman Mark Zuckerberg had hiertoe besloten naar aanleiding van de Capitoolbestorming begin januari. Trump plaatste tijdens dat incident tot twee keer toe een bericht waarmee hij in de ogen van het platform de regels schond. Volgens Zuckerberg was het gevaar op herhaling te groot.

Later die maand besloot Facebook de toezichtsraad te vragen of het de juiste keuze heeft gemaakt. Het oordeel van de raad is bindend.

Europese alliantie moet einde maken aan chiptekorten

wo, 05/05/2021 - 15:06

De Europese Commissie wil een samenwerkingsverband opzetten met de chipindustrie. Het is de bedoeling dat zowel bedrijven uit de sector als de academische wereld hier deel van uitmaken. Het initiatief is onderdeel van een groter industrieel plan.

Hoe de samenwerking er precies uit zal zien, is nog niet duidelijk. De commissie hoopt daar de komende weken meer duidelijkheid over te geven. De Verenigde Staten maakten eind maart bekend zo'n 50 miljard dollar te reserveren voor de Amerikaanse chipindustrie.

Te afhankelijk van China

De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt dat we in aantal sectoren te afhankelijk zijn van kritieke producten en grondstoffen van buiten de EU, vindt de commissie. Ze heeft in kaart gebracht dat de EU voor 137 strategische en essentiële producten te afhankelijk is van bedrijven buiten de EU. Meer dan de helft van deze producten komt uit China.

Het gaat bijvoorbeeld om mondmaskers maar ook computerchips. Zo legt de Nederlandse autofabriek VDL NedCar deze week voor de tweede keer in korte tijd de productie stil. Het bedrijf wordt ook geraakt door het wereldwijde tekort aan chips. Aan deze situatie wil de commissie snel een einde maken. Welke bedrijven gaan meedoen met de 'chipalliantie' is nog niet bekend.

Gesprekken in de industrie

De afgelopen dagen heeft Eurocommissaris Thierry Breton (Interne markt) gesprekken gevoerd met grote partijen in de chipindustrie, vermoedelijk om te zorgen voor draagvlak. Zo is er rond het weekend contact geweest met TSMC, een van de belangrijkste producenten van chips, en Intel. Gisteren stond er onder meer een gesprek met de Nederlandse chipmachinemaker ASML op het programma.

Een woordvoerder van ASML wilde hier enkel over kwijt dat topman Peter Wennink een "constructief" gesprek heeft gehad met de Eurocommissaris over plannen die de commissie heeft. Volgens persbureau Reuters is er ook gesproken met de Nederlandse chipmaker NXP. Vermoedelijk verliep die conversatie langs dezelfde lijnen.

Al eerder bleek uit gesprekken die NOS voerde met ingewijden in de industrie dat er twijfel is over de ambities van Europa. Uiteindelijk is het doel zelfs om in 2030 chips van 2 nanometer te produceren. "Een fabriek voor 2 nanometer-chips willen bouwen, is hetzelfde als zeggen dat je een raket wil bouwen om mensen naar de maan te sturen", zei Wennink vorige week in gesprek met Politico Europe.

De nieuwssite heeft daarnaast de hand weten te leggen op een brief die de machinemaker begin januari naar Breton stuurde met dezelfde boodschap. "Europa hoeft niet de hele keten van chips voor zijn rekening te nemen. Het moet focussen op de gebieden waar al een koppositie is verkregen."

De plannen die nu worden gemaakt, zijn gericht op de middellange termijn. Terwijl de industrie juist nu kampt met grote tekorten. Chipfabrikanten TSMC en Intel lieten eerder al weten rekening te houden met problemen die tot volgend jaar kunnen duren. Aangekondigde mega-investeringen voor de komende jaren, samen goed voor 120 miljard dollar, zullen pas over langere tijd effect hebben.

Uitvaartorganisatie DELA wil concurrent Yarden alsnog overnemen

wo, 05/05/2021 - 12:59

Uitvaartverzorger en -verzekeraar DELA wil alsnog de noodlijdende branchegenoot Yarden overnemen. Vorig jaar werd nog afgezien van overname, omdat de financiële situatie bij Yarden niet op orde was.

Yarden zit nog altijd in de financiële problemen, maar die zijn door een tweetal besluiten verlicht. Onlangs oordeelden de rechtbank en het klachteninstituut Kifid dat het bedrijf de polisvoorwaarden van een groep verzekerden mag versoberen. Ook trok de Consumentenbond een voorgenomen rechtszaak hierover terug. Dat maakt een overname alsnog mogelijk.

DELA zegt ernaar te streven dat er geen ontslagen vallen. Als de toezichthouder akkoord gaat met de overname, zal Yarden in 2023 volledig zijn overgegaan in de corporatie DELA.

DELA, dat als corporatie geen winstoogmerk heeft, is nu al de grootste uitvaartverzekeraar van Nederland en België. Drie miljoen mensen zijn erbij aangesloten. Bij Yarden zijn ruim één miljoen mensen verzekerd.

Naturapolissen

Yarden kwam in de financiële problemen door de verkoop van veel naturapolissen, waarbij niet een bepaald bedrag wordt uitgekeerd, maar alle uitvaartkosten worden vergoed. Die kosten zijn de afgelopen jaren flink gestegen.

Voor deze polissen heeft Yarden in 2019 een maximumbedrag ingesteld voor de kosten die worden vergoed. Dat zorgde ervoor dat klanten moesten bijbetalen voor de uitvaartkosten. DELA zegt nu dat deze polishouders de komende tien jaar niet hoeven bij te betalen als ze het uitvaartbedrijf van de organisatie gebruiken. Ook kunnen schrijnende gevallen of mensen die ten onrechte te veel hebben bijbetaald aanspraak maken op een pot van 1 miljoen euro.

Algemeen directeur Edzo Doeve zegt vertrouwen te hebben in de herstelactie van Yarden. Ook zegt hij blij te zijn dat de Consumentenbond afziet van een juridische procedure. Leden hebben voordeel bij de overname, denkt Doeve, doordat Dela een betere landelijke dekking van crematoria en uitvaartcentra krijgt.

NVWA start onderzoek naar tabakscampagne Philip Morris

wo, 05/05/2021 - 08:47

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt of sigarettenfabrikant Philip Morris het verbod op tabaksreclame heeft overtreden. Dat bevestigt een woordvoerder na een bericht in het AD.

De tabaksgigant is naar eigen zeggen een informatiecampagne gestart, waarmee hij mogelijk een maas in de wet heeft gevonden. Via een speciale website en een advertentie in De Telegraaf wil Philip Morris de "miljoenen Nederlanders die nog steeds roken informatie bieden". Het bedrijf wijst in de campagne naar 'rookvrije' alternatieven die het zelf heeft ontwikkeld.

Sinds 2019 zegt Philip Morris voorstander te zijn van een rookvrije samenleving. Daarvoor zet de producent in op de ontwikkeling en promotie van verwarmde tabak, waarbij het tabak niet wordt verbrand maar verhit. Daarbij zouden minder schadelijke stoffen vrijkomen.

Volgens het RIVM betekent dat niet dat de gezondheidsschade in dezelfde mate wordt verminderd. Ook wordt de nicotinebehoefte van een roker minder snel bevredigd, waardoor het risico bestaat dat iemand juist meer verhitte tabak zal gaan roken of verleid wordt normale sigaretten te roken.

KWF boos

Het is bij wet verboden om te adverteren voor sigaretten of aanverwante producten, dus ook elektronische sigaretten of verwarmde tabaksproducten. Daaronder valt volgens het NVWA "elke handeling in de economische sfeer met als doel de verkoop te bevorderen" en dus mogelijk ook een informatiecampagne.

KWF Kankerbestrijding liet bij de lancering van de campagne al weten "boos en verbaasd" te zijn. De Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, waar naast KWF ook de Hartstichting en het Longfonds onderdeel van zijn, dienden daarop een klacht in bij het NVWA.

Philip Morris komt later vandaag met een reactie.

Benzineprijs aan de pomp op recordhoogte

wo, 05/05/2021 - 08:23

De prijs van een liter benzine is woensdag gestegen tot het record van 2 oktober 2012. De gemiddelde landelijke adviesprijs staat exact op hetzelfde niveau als bijna negen jaar geleden, op 1,895 euro. Dat blijkt uit gegevens van het consumentencollectief United Consumers.

De adviesprijzenprijzen die United Consumers registreert zijn doorgaans de brandstofprijzen die bij de pomp langs de snelweg gerekend worden, daarbuiten liggen de prijzen 10 tot 20 eurocent lager.

Ook de adviesprijs van diesel en lpg zit dicht tegen de recordprijs aan. Een liter diesel kost nu 1,525 euro, dichtbij de piek van 1,558 euro van 16 oktober 2012. En lpg kost 0,94 euro per liter, versus de 0,946 euro die lpg op 1 januari 2014 kostte.

Btw en accijns

De duurdere benzine is het gevolg van hogere olieprijzen. Een vat ruwe Brent-olie kost momenteel bijna 70 dollar. De olieprijs stijgt door de aantrekkende vraag en de herstellende economische groei op veel plaatsen in de wereld. Naar andere eindproducten uit olie, zoals kerosine, de brandstof voor vliegtuigen, is de vraag lager, maar naar benzine stijgt de vraag wel, zegt directeur Paul van Selms van United Consumers.

In Nederland worden de prijzen aan de pomp ook voor een groot deel bepaald door belastingen, in de vorm van accijns en btw. Volgens van Selms gaat meer dan 1 euro van elke getankte liter naar de schatkist. "Naarmate de prijzen oplopen, wordt dat alleen maar meer, aangezien de btw een percentage van de prijs is.

Pagina's