Buitenland nieuws | Page 9 | VAPortal van VelzArt

Buitenland nieuws

Abonneren op feed Buitenland nieuws Buitenland nieuws
NOS Buitenland
Bijgewerkt: 34 min 14 sec geleden

Blauwe honden zijn gevangen en gezond

do, 18/02/2021 - 07:16

De blauwe honden die in Rusland rondlopen, zijn gezond. Dat zegt een dierenarts die er twee heeft gevangen en onderzocht. Ze lijken geen last te hebben van hun blauwe vacht.

De dierenarts is er nog niet achter wat de oorzaak is van de blauwe haren. Waarschijnlijk komt het door een fabriek, die chemische stoffen in de natuur heeft gedumpt. Het kan zijn dat de honden daar in hebben gerold.

Als de honden niet geadopteerd worden, brengt de dierenarts ze terug naar de plek waar hij ze heeft gevangen. Daar leven ze in het wild.

Wekdienst 18/2: Kamer debatteert over spoedwet avondklok • NASA-rover landt op Mars

do, 18/02/2021 - 07:03

Goedemorgen! De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA hoopt vanavond met succes een rover op het oppervlak van Mars te landen en de Tweede Kamer debatteert over de spoedwet voor de avondklok.

De dag begint op sommige plekken zonnig. In de middag overheerst de bewolking en gaat het vanuit het westen regenen. De temperatuur loopt op tot zo'n 12 graden. In de nacht van donderdag op vrijdag klaart het op.

Moet je de weg op? Hier vind je het overzicht van afsluitingen en werkzaamheden. Check hier de actuele dienstregeling voor het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Nederlandse stranden aan de Noordzee worden steeds schoner. Uit onderzoek van Stichting De Noordzee blijkt dat er een kwart minder afval op de stranden ligt dan tien jaar geleden.

De stichting analyseerde data van twintig jaar onderzoek naar strandafval op niet-toeristische stranden. Vooral de hoeveelheid ballonnen en visserijafval daalde significant; ballonnen zijn verdwenen uit de top vijf van meest gevonden strandafval.

Het vaakst werden vispluis, ondefinieerbaar plastic, doppen en snoep-, chips- en snackverpakkingen gevonden. De stichting keek naar het gemiddeld aantal gevonden stuks afval op honderd meter strand.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Ruim een week nadat veel Nederlanders vanwege de dagenlange vrieskou hoopten op een Elfstedentocht, is Reinier Paping, de winnaar van de meest legendarische Tocht der Tochten in 1963, negentig jaar geworden.

58 jaar geleden schreef de toenmalig sportleraar uit Ommen sportgeschiedenis door onder barre omstandigheden de Elfstedentocht van '63 op zijn naam te schrijven. Met vallen en opstaan bereikte Paping de finish na 10 uur en 49 minuten.

Hij beschrijft 18 januari 1963 nog altijd als de dag van zijn leven:

Fijne dag!

Vanavond landt rover op Mars, NASA houdt adem in voor '7 minutes of terror'

do, 18/02/2021 - 06:33

In het Californische Pasadena, de thuisbasis van NASA's Jet Propulsion Laboratory, tellen ze de uren en minuten af. Vanavond om 21.55 uur Nederlandse tijd moet de nieuwe Amerikaanse Marsrover Perseverance afdalen in de krater Jezero op Mars.

In het controlecentrum in Pasadena zit dan ook de in Groningen geboren Gerhard Kruizinga, die na zijn studie lucht- en ruimtevaarttechniek in Delft en Texas bij de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA belandde. Hij heeft meegewerkt aan meerdere Marsmissies.

Deze keer is Kruizinga leider van het navigatieteam dat de rover van de aarde naar Mars heeft gebracht, zegt hij enkele dagen voor de landing tegen de NOS.

"Wij zijn verantwoordelijk voor de vlucht totdat Perseverance de atmosfeer van Mars binnenkomt. Het is in feite hetzelfde als het manoeuvreren van een vliegtuig op het juiste pad voor de landingsbaan. Wij zetten Perseverance met de juiste snelheid op een bepaalde plek. Daarna nemen de mensen van het Entry, Descent and Landing-team het over."

De laatste vier dagen voor de landing waren voor Kruizinga en zijn team extra spannend. "We zijn 24 uur per dag bezig en krijgen weinig slaap. Slapen doen we na de landing wel. Alles zit goed op koers, alleen komen we nu in de fase dat we gaan denken: wat zijn we misschien nog vergeten? Moeten we hier nog eens naar kijken? Iedereen is druk bezig met alles nog eens te herzien, maar tot nu toe vinden we niks. Dat is goed."

Van de drie ruimtevaartuigen die de rode planeet deze maand bereiken - vorige week arriveerden planeetverkenners van de Verenigde Arabische Emiraten en China al - heeft Perseverance een van de meest ambitieuze missies voor de boeg. De robotwagen is volgestopt met tal van meetinstrumenten en beschikt over een boor waarmee het bodemmonsters kan nemen, om ze in buisjes klaar te leggen voor transport naar de aarde.

Eerst wacht alleen nog de complexe landingsprocedure. De rover moet, net als voorganger Curiosity, aan een vliegende hijskraan neergelaten worden op het oppervlak.

Hoe dat in zijn werk gaat, is op deze animatie van NASA te zien:

Vanwege de grote afstand tussen de aarde en Mars is pas 11 minuten na de afdaling duidelijk of alles goed is gegaan. De vluchtleiding is vooral benauwd voor de laatste zeven angstige minuten van de volautomatische landing, de beruchte seven minutes of terror.

"Er zijn een stuk of 60 explosieve bouten die allemaal op het juiste moment en in de juiste volgorde moeten afgaan", legt Kruizinga uit. "De parachute moet eruit, het hitteschuld moet er vanaf. Dat moet allemaal op het juiste moment gebeuren en dat maakt het zo spannend. Je krijgt geen herkansing. Het werkt of het werkt niet."

Marsrover Curiosity, die op het eerste gezicht als twee druppels water op Perseverance lijkt, landde in 2012 op Mars en rijdt nog steeds rond. Curiosity toonde aan dat er in de krater Gale ooit leven mogelijk is geweest en dat er organische moleculen voorkwamen, maar vond nog geen bewijs voor leven op de planeet. Perseverance gaat met andere instrumenten op zoek naar sporen van microscopisch leven.

Dat het al een keer goed is gegaan met Curiosity maakt de spanning niet minder. Kruizinga: "Het wordt weer net zo spannend. Met Curiosity konden we in principe overal landen binnen de landingszone. Nu gaan we naar een gebied waar je op bepaalde plekken absoluut niet wil landen. Het is voor wetenschappers een heel mooie plek, maar wel een waar veel obstakels zitten. Je wilt niet op een grote steen terechtkomen."

Perseverance heeft daarom iets bij zich wat Curiosity niet had: een camera die tijdens de afdaling foto's maakt. "Daarmee bepaalt hij waar hij boven het landingsgebied zit en gebruikt hij zijn stuurraketten om op een veilige plek te landen."

De rover moet afdalen in de krater Jezero bij een oude, opgedroogde rivierdelta. Een plek waar in het verleden leven mogelijk kan zijn geweest. Kruizinga: "In die delta is zo'n 80 meter hoogteverschil, maar vlak daarvoor is een mooi vlak gebied. Dat noemen we 'de landingsbaan' waar we terecht hopen te komen."

In deze NOS-animatie zie je hoe Perseverance grond- en steenmonsters gaat verzamelen, die een Europese rover later moet ophalen:

De missie van de ruim 2 miljard euro kostende rover is van groot belang voor NASA, dat de laatste jaren hoog inzet op Marsonderzoek en bemande missies ver in de ruimte.

"Hier hangt best wel veel vanaf", zegt Kruizinga. "Ook de Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft zich gecommitteerd. En als voorbereiding op toekomstige bemande missies is ook een experiment aan boord dat kooldioxide omzet in zuurstof, om te demonstreren dat dat kan. En wat ook mooi is: een helikoptertje dat een paar keer moet gaan vliegen."

Dan moet de landing vanavond wel goed aflopen. Kruizinga heeft er vertrouwen in. "We hebben ontzettend veel geleerd van Curiosity. En ja, als het dan toch niet lukt, dan wordt het een slechte dag, maar het is wat het is. Ik kan met een gerust hart zeggen dat wij ons uiterste best hebben gedaan om het zo goed mogelijk te doen."

De landing is vanavond vanaf 20.15 uur te volgen op NASA TV.

Biden belt na bijna maand met Israëlische premier Netanyahu

do, 18/02/2021 - 00:41

Bijna een maand na zijn inauguratie heeft de Amerikaanse president Biden voor het eerst gebeld met de Israëlische premier Netanyahu. Ze spraken onder meer over de coronacrisis, Iran en het versterken van de militaire samenwerking. Volgens Biden was het "een goed gesprek".

Dat een nieuwe Amerikaanse president zo lang wacht met overleg met de premier van Israël, een belangrijke bondgenoot van de VS, is ongebruikelijk. In Israëlische media werden al zorgen geuit over de schijnbaar bekoelde relatie met Washington.

Met het telefoongesprek lijkt die kou enigszins uit de lucht. Het kantoor van Netanyahu verspreidde een foto van de Israëlische premier aan de telefoon. Volgens een verklaring van de Israëli's was het een "warm en vriendelijk" gesprek, dat een uur duurde.

Atoomakkoord

Volgens Netanyahu's ministerie bespraken de twee leiders onder meer de mogelijke ontwikkeling van atoomwapens door Iran, de strijd tegen covid-19 en de wens om nog meer vredesakkoorden te sluiten tussen Israël en Arabische landen. Netanyahu heeft eerder gezegd dat hij Biden ertoe wil bewegen het atoomakkoord met Iran niet nieuw leven in te blazen.

Volgens bronnen van persbureau AP rond de Amerikaanse regering heeft Biden het contact met Netanyahu zo lang afgehouden omdat hij eerst wilde overleggen met Europese bondgenoten over de te volgen koers met betrekking tot Iran.

Overweldigende steun voor nieuwe Italiaanse premier Draghi

do, 18/02/2021 - 00:31

De nieuwe Italiaanse premier Mario Draghi heeft een grote meerderheid van de Senaat achter zich gekregen bij een vertrouwensstemming. Maar liefst 262 Senatoren stemden voor zijn regering van nationale eenheid, 40 stemden tegen.

Draghi (73) heeft beloofd alles op alles te zetten om de coronacrisis het hoofd te bieden. Zijn belangrijkste taken zijn het uitrollen van een nationaal vaccinatieplan en een bestedingsplan uitwerken voor zo'n 200 miljard aan Europees hulpgeld.

Donderdag volgt een tweede vertrouwensstemming, in de Kamer van Afgevaardigden. De verwachting is dat Draghi ook daar veel steun zal krijgen.

Opnieuw rellen in Spanje na arrestatie van rapper

wo, 17/02/2021 - 22:42

In Spanje zijn voor de tweede avond op rij rellen uitgebroken na de arrestatie van rapper Pablo Hasél. In onder meer Madrid, Barcelona en andere plaatsen zijn mensen op de been die met spullen gooien naar agenten en wegen blokkeren met containers en motorfietsen. De politie schiet rubberkogels af en probeert de mensen te verdrijven.

Gisteravond en vannacht werden volgens de politie achttien mensen aangehouden na gewelddadige protesten, met name in Barcelona en andere delen van de deelstaat Catalonië. Een vrouw raakte een oog kwijt toen ze werd geraakt door een rubberkogel, melden Spaanse media.

In Madrid en Barcelona werd met spullen naar de politie gegooid en werden containers in brand gestoken:

Zeker 55 mensen hadden volgens de politie medische verzorging nodig, zowel agenten als betogers.

Majesteitsschennis

Rapper Pablo Hasél werd in 2018 veroordeeld tot negen maanden cel voor majesteitsschennis en verheerlijking van terrorisme in zijn songteksten en op Twitter. Zo noemde hij de afgetreden en omstreden koning Juan Carlos een maffiabaas en vergeleek hij de rechtbank met nazi's.

Hasél had tot uiterlijk vrijdag de tijd om zich te melden voor zijn celstraf, maar hij verschanste zich in de universiteit van Lleída in een poging de straf te ontlopen. Na 24 uur arresteerde de politie hem alsnog.

De zaak heeft in Spanje een hevige discussie losgemaakt over de vrijheid van meningsuiting in het land. Artiesten en politici vinden dat de wet, die door de vorige regering is ingesteld, moet worden aangepast. De sociaaldemocratische regeringspartij PSOE wil dat de wet wordt herzien, de linkse coalitiepartner Podemos wil er helemaal van af.

Geen nieuws meer op Facebook voor Australische gebruikers

wo, 17/02/2021 - 21:53

Facebook gaat uitgevers in Australië vanwege een nieuwe mediawet aan banden leggen. Australische gebruikers zien vanaf binnenkort geen nieuws meer in hun tijdlijn en uitgevers kunnen geen berichten meer delen via het socialemediaplatform, zo heeft het bedrijf aangekondigd. Ook internationale media zijn daardoor niet meer te zien voor Australische gebruikers.

Het Amerikaanse bedrijf neemt de stap naar eigen zeggen vanwege de nieuwe Australische mediawet, die het internetgiganten verplicht om overeenkomsten te sluiten met mediabedrijven. Dat zou in de praktijk betekenen dat bedrijven als Google en Facebook moeten gaan betalen voor het laten zien van content van andere bedrijven. Het is de verwachting dat het Australische parlement over een paar weken over de wet stemt.

Facebook vindt dat het voorstel de relatie tussen techplatforms en uitgevers "fundamenteel verkeerd inschat". Het bedrijf zegt dat Australische uitgevers vorig jaar dankzij Facebook zo'n 407 miljoen Australische dollar, omgerekend zo'n 250 miljoen euro, hebben verdiend. Maar nieuwssites, tv-stations en kranten vinden dat ze recht hebben op een vergoeding, omdat hun artikelen en video's inkomsten generen voor platforms als Facebook.

Google sluit overeenkomsten

Eind vorige maand dreigde ook Google met ingrijpen als Australië de nieuwe wet zou doorvoeren. Het bedrijf noemde de nieuwe wet onwerkbaar.

Vandaag sloot Google wel een overeenkomst met News Corp., uitgever van een groot aantal Australische kranten. Eerder sloot Google al soortgelijke deals met uitgevers in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Brazilië en Argentinië.

Bijleveld positief verrast door nieuwe toon Amerikaanse ambtgenoot

wo, 17/02/2021 - 21:49

De NAVO is voor het eerst bijeengekomen sinds het aantreden van de nieuwe Amerikaanse regering onder leiding van president Biden. Bij dat video-overleg was de nieuwe Amerikaanse defensieminister Lloyd Austin voor het eerst aanwezig.

De Nederlandse demissionair minister van Defensie Bijleveld zei na afloop van het overleg dat Austin "een constructieve, rustige toon" aansloeg, citeert persbureau ANP.

De Amerikaan benadrukte het belang van eenheid in het bondgenootschap en de inzet van de Verenigde Staten, zei Bijleveld. Austin sloeg volgens de minister een positievere toon aan dan de vorige Amerikaanse regering.

"Het is ook heel positief dat president Biden garanties heeft gegeven over het artikel 5 van het NAVO-verdrag", zei Bijleveld. Dat artikel stelt dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten.

De Amerikanen blijven achter de NAVO-norm staan dat alle lidstaten 2 procent van het bruto binnenlands product aan defensie uitgeven, iets waar Trump meerdere keren op hamerde tijdens zijn presidentschap. Zo kondigde Trump aan een deel van de Amerikaanse militairen uit Duitsland weg te halen omdat Berlijn zich niet hield aan het defensiebudget.

'Kennis van zaken'

Bijleveld zei dat Austin namens president Biden sprak. "Dat was in de vorige situatie wel eens anders en veel lastiger. Dan zagen we tweets die niet altijd overeenkwamen met wat we hadden gehoord." Trump haalde tijdens zijn presidentschap ook meermaals uit naar zijn NAVO-bondgenoten. Hij zou ook hebben overwogen om de VS uit de NAVO te halen.

Bijleveld heeft nog niet persoonlijk met haar Amerikaanse collega gesproken. "Hij is nog met zijn belrondjes bezig", zei ze. Tijdens de eerste videoconferentie kwam hij als een "rustige, evenwichtige man" over. "Hij is oud-militair en heeft veel kennis van zaken."

Morgen spreken de defensieministers weer met elkaar. Dan wordt onder meer gesproken over het terugtrekken uit Afghanistan.

Omwonenden Etna wacht na uitbarsting 'aantal spannende dagen'

wo, 17/02/2021 - 21:44

Lavafonteinen van honderden meters hoog, brokstukken en een oranje gloed boven de vulkaan die vanaf tal van Siciliaanse balkons was te zien. De Etna roerde zich gisteren voor het eerst dit jaar nadrukkelijk.

Vanwege de uitbarsting bleef onder meer het vliegveld van het nabijgelegen Catania tot vanochtend gesloten. Daarnaast verbood de burgemeester van de stad inwoners de deur uit te gaan op de fiets of brommer, omdat er centimeters dik vulkanisch gesteente (lapilli) uit de lucht viel. Ook vandaag bromde de vulkaan nog en werden er lichte aardbevingen geregistreerd.

De uitbarsting van de Etna gisteren, die ongeveer een uur duurde:

Voor zover bekend zijn er geen gewonden gevallen, maar de Italiaanse autoriteiten houden de vulkaan op Sicilië - die een van de actiefste vulkanen ter wereld is - wel in de gaten.

Volgens vulkanoloog Elske de Zeeuw-van Dalfsen van het KNMI konden de directe omwonenden in de dorpen op de flanken gisteren tijdig worden gewaarschuwd voor de uitbarsting.

"De Etna is een van de best geobserveerde vulkanen ter wereld. Hij staat vol met instrumenten", legt ze uit. "In de afgelopen weken werd er zodoende al een toename van activiteit gezien, dus vooraf zijn tal van verboden afgegeven rond de vulkaan. Daarnaast weten de mensen waar ze wonen. Ze zijn goed geïnformeerd en voorbereid."

Spannende dagen

Het blijkt uit de nuchtere reactie van Stefano Branco, hoofd van het Italiaanse vulkanologische instituut. "We hebben erger gezien en maken ons totaal geen zorgen", zei hij tegen persbureau AGI na de spectaculaire uitbarsting.

Toch wacht de Sicilianen volgens vulkanoloog De Zeeuw-van Dalfsen een aantal "spannende" dagen. Bij de uitbarsting rolden er lavastromen van de flanken. Die zouden bij een nieuwe uitbarsting uit kunnen breiden en zo dorpen bedreigen.

De Zeeuw-van Dalfsen: "De vraag is: wat gaat er nu gebeuren? Neemt de activiteit verder af en was dat het dan? Of stroomt er nieuw magma de vulkaan binnen en gaat het door? Daar zien we nog geen bewijs voor, maar dat zou in een paar uur kunnen veranderen en dan kan het snel gaan."

Ze heeft in ieder geval met bovengemiddelde interesse de uitbarsting gevolgd. Het KNMI heeft samen met Europese partners recent een nieuw meetinstrument geplaatst in een observatiecentrum nabij de ruim 3300 meter hoge top van de Etna.

"Dat is een zwaartekrachtmeter, die minieme variaties in de lokale zwaartekracht oppikt", zegt De Zeeuw-van Dalfsen. "Bijvoorbeeld als magma de vulkaan instroomt en de druk in de vulkaan dus toeneemt. Uiteindelijk zouden we daarmee beter uitbarstingen kunnen voorspellen en ook de hevigheid ervan. Daarvoor was dit prachtig, ik denk dat we wel wat hebben opgepikt."

Een dag na de uitbarsting spoelden de Sicilianen het as weg:

Marco Viccaro, voorzitter van de Italiaanse vulkanologenvereniging, legt in de krant Corriere della Sera uit dat de Etna-uitbarsting van gisteren samenhangt met de toegenomen activiteit van de vulkaan sinds half 2019.

Eind vorig jaar werd op Hawaï een andere beroemde vulkaan, de Kilauea, na anderhalf jaar van relatieve rust ook weer actief. Of de wereldwijde vulkaanactiviteit toeneemt? "Dat lijkt soms zo, maar dat is niet het geval", zegt vulkanoloog De Zeeuw-van Dalfsen. "Het blijft min of meer gelijk. Het hangt ook af van wat je hoort in de media. Een uitbarsting van Etna haalt nou eenmaal eerder het nieuws dan eentje ergens op een afgelegen eiland."

'Project S': waarom inwoners van een Braziliaans stadje massaal worden gevaccineerd

wo, 17/02/2021 - 21:27

Het Braziliaanse provinciestadje Serrana, in de deelstaat São Paulo, is in één klap wereldnieuws. Alle volwassen inwoners die dat willen, worden vanaf vandaag gevaccineerd. Ze krijgen de komende weken twee doses van het CoronaVac virus toegediend, het vaccin van het Chinese bedrijf Sinovac.

De massale vaccinatie is een uniek wetenschappelijk onderzoek, 'Project S' genaamd, met de 'S' van Serrana.

"Tot nu toe zijn er alleen testfases geweest van vaccins, waarbij werd gekeken of ze op individueel niveau effectief zijn. Nu gaan we kijken wat er gebeurt als je de hele bevolking vaccineert", zegt Natasha Nicos Ferreira, een van de coördinatoren van 'Project S'. De infectioloog is verbonden aan het plaatselijke ziekenhuis en straalt van trots. "Voor zover we weten is dit nog nooit eerder gebeurd", zegt ze.

Bekijk hier de reportage die Marc Bessems maakte over Project S:

De wetenschappers willen onder meer onderzoeken of groepsimmuniteit wordt bereikt, en hoe snel dat gaat. "Je kan natuurlijk kijken naar een plek waar al veel mensen zijn gevaccineerd", zegt Nicos. "Israël bijvoorbeeld is al heel ver. Maar daar zijn miljoenen mensen ingeënt, en het is moeilijk om zo'n grote groep in de gaten te houden."

Verspreiding

Ook hebben vooral veel oudere mensen in Israël het vaccin al gehad, zegt ze. "Wij vaccineren in korte tijd iedereen, ongeacht leeftijd, en we houden al die duizenden mensen nauwlettend in de gaten. Omdat iedereen op één plek woont, denken we veel te kunnen leren over het effect van vaccinatie op de verspreiding van het virus."

De meeste inwoners van Serrana reageren enthousiast. Het stadje werd in vergelijking met vergelijkbare gebieden in de regio hard getroffen door het coronavirus. "Ik ben echt opgelucht dat we nu niet zo lang hoeven te wachten tot we gevaccineerd worden", zegt een moeder met haar kind op de arm. In de rest van Brazilië zijn dertigers zoals zij nog lang niet aan de beurt voor vaccinatie.

Toen het nieuws over 'Project S' naar buiten kwam, stond de telefoon bij makelaar Isabella Almeida Meghelli dan ook roodgloeiend. "We kregen vier keer zoveel telefoontjes als normaal", vertelt ze. Mensen uit andere gemeentes en deelstaten zochten een woning in Serrana, in de hoop als inwoner van het stadje mee te mogen doen aan de massavaccinatie. "Die mensen wilden geen huis, maar een vaccin", zegt ze. Toen duidelijk werd dat een tijdelijk huurcontract geen recht op een prikje opleverde, lieten de meeste potentiële klanten niets meer van zich horen. "Het heeft veel extra werk gekost, en we hebben er niets aan verdiend", verzucht ze.

In het centrum van Serrana zijn de meeste winkels gesloten vanwege de pandemie en de carnavalsvakantie. Bij restaurant Skoda staan mensen in de rij te wachten op een afhaalmaaltijd. "Ik ben een groot voorstander van de massavaccinatie", zegt Ricardo, een van de eigenaars van de eetgelegenheid. De feestzaal achter de afhaalbalie ligt er verlaten bij. "Onze hoop is dat we dankzij 'Project S' snel onze zaak weer helemaal open kunnen gooien", zegt hij.

'Ernstige bijwerkingen', volgens Bolsonaro

Het enthousiasme voor de massavaccinatie in Serrana is ook een belangrijke graadmeter voor het vertrouwen dat de Brazilianen hebben in de vaccins. President Bolsonaro heeft al maanden kritiek op het CoronaVac vaccin, dat door zijn grote politieke rivaal naar Brazilië werd gebracht. Hij liet weten zich niet te laten inenten en suggereerde dat vaccins ernstige bijwerkingen zouden kunnen veroorzaken.

In de keuken van restaurant Skoda staat Ricardo's compagnon, Rafael de Jesus Romancini, te roeren in een grote pan bonen. Ook hij is niet van plan zich te laten inenten. "Ik ben bang dat wij alleen maar een experiment zijn, proefkonijnen." Rafael wacht liever even af, maar zijn vrouw knipoogt en zegt dat ze hem wel heeft opgegeven voor vaccinatie.

Dat deden meer mensen. Het lijkt erop dat vrijwel alle 30.000 volwassenen van Serrana meedoen aan 'Project S'. De laatste prik wordt gezet op 10 maart, en de resultaten worden mogelijk al in mei verwacht.

Amerika beschuldigt drie Noord-Koreanen van omvangrijke cyberaanvallen

wo, 17/02/2021 - 20:14

De Verenigde Staten hebben drie Noord-Koreaanse computerprogrammeurs beschuldigd van omvangrijke cyberaanvallen. Bij die aanvallen op onder meer banken in Azië, Mexico en Afrika zou in ieder geval voor meer dan 1,3 miljard dollar (ruim 1 miljard euro) aan geld en cryptovaluta zijn buitgemaakt. Ook was een filmstudio in Hollywood slachtoffer van een aanval.

De drie verdachten waren volgens het Amerikaanse Openbaar Ministerie ook betrokken bij het ontwikkelen van de gijzelsoftware WannaCry 2.0. Onder meer de Britse gezondheidsdienst NHS werd daar in 2017 hard door getroffen. Met die software werden de computersystemen platgelegd en pas vrijgegeven nadat er een bedrag werd overgemaakt.

Namen bekendgemaakt

In 2014 vielen de hackers Sony Pictures aan. Ze wilden voorkomen dat de film The Interview werd uitgebracht. In die komedie wordt de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un omgebracht. Daarnaast kregen de hackers een groot aantal wachtwoorden en e-mailadressen van Sony's klanten, contracten met acteurs en kopieën van paspoorten in hun bezit. Een maand later had de Amerikaanse federale politie FBI voldoende bewijs dat het om een aanval uit Noord-Korea ging.

De Amerikaanse justitie maakte de namen van het drietal bekend. Jon Chang Hyok (31), Kim Il (27), en Park Jin Hyok (36) werkten ten tijde van de aanvallen voor de Noord-Koreaanse militaire inlichtingendienst. De Amerikanen gaan ervan uit dat ze nu nog in Noord-Korea zijn, maar ze opereerden eerder ook vanuit China en Rusland.

Exacte bedrag niet duidelijk

Het exacte bedrag dat ze hebben buitgemaakt, is niet bekend omdat in sommige gevallen de diefstal op tijd werd gestopt of teruggedraaid. Bij zeker één aanval in 2016 zou er 81 miljoen dollar (67 miljoen euro) zijn buitgemaakt. Daar was de nationale bank van Bangladesh slachtoffer van.

Volgens de autoriteiten in de VS heeft een inwoner van Amerika met een Canadese achtergrond gezegd dat hij schuldig was aan het witwassen van een deel van de opbrengst van de hackers.

In een vertrouwelijk rapport van de Verenigde Naties heeft Noord-Korea de afgelopen maanden ook al voor ruim 300 miljoen dollar (260 miljoen euro) aan cryptovaluta gestolen. Het geld zou in de ontwikkeling van nucleaire wapens worden gestoken, concludeerde het panel dat onderzoek heeft gedaan naar de effectiviteit van de internationale sancties tegen Noord-Korea. In totaal zou het land door de jaren heen naar schatting 2 miljard dollar hebben ontvreemd.

Conservatieve en omstreden radiomaker Rush Limbaugh (70) overleden

wo, 17/02/2021 - 20:11

De Amerikaanse radiopresentator Rush Limbaugh is op 70-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn vrouw Kathryn bekendgemaakt aan het begin van het radioprogramma dat Limbaugh wekelijks maakte. Limbaugh, die populair was in conservatieve kringen, leed al een tijd aan longkanker.

Limbaugh wordt gezien als een van invloedrijkste figuren in de Amerikaanse media van de afgelopen decennia. Hij maakte sinds 1984 zijn programma The Rush Limbaugh Show, waarmee hij een trouwe conservatieve achterban kreeg. Hij presenteerde altijd vanachter een gouden microfoon.

Hij werd er populair, maar ook omstreden mee. Zijn fans noemden hem 'America's Anchorman', zijn tegenstanders zagen hem als een charlatan en als de gevaarlijkste man van de Verenigde Staten.

Vermogen

Het programma van Limbaugh breidde zich vanuit Californië langzaam maar gestaag uit. In 1988 ging de show landelijk, met uiteindelijk 600 zenders. Volgens de programmamakers zelf is het het meest beluisterde praatprogramma van de VS, en luisteren er wekelijks 27 miljoen mensen naar. Het liefst sprak Limbaugh zelf drie uur lang over het nieuws, zonder gasten.

Limbaugh vergaarde een vermogen en werd met zijn programma een factor van betekenis binnen de Republikeinse partij. De Republikeinse presidenten George H.W. Bush, George W. Bush en Donald Trump kwamen langs in de studio. Trump onderscheidde Limbaugh vorig jaar nog met de Presidential Medal of Freedom, de hoogste onderscheiding die de Amerikaanse regering aan burgers geeft.

Limbaugh kreeg de onderscheiding van Trump in februari 2020:

Met president Trump had Limbaugh een goede band. Bij de uitreiking van de onderscheiding bedankte Trump hem voor zijn "decennialange en onvermoeibare toewijding" aan de Verenigde Staten.

En toen Trump herstelde van een coronabesmetting, maakte Limbaugh een speciale uitzending voor de president. Trump zelf was twee uur lang aan het woord. "We houden van je", zei Limbaugh namens zijn luisteraars tegen Trump.

Seksistisch en homofoob

Controversieel was de invloedrijke Limbaugh ook, zeker in progressieve kringen in de Verenigde Staten. Hij kwam in opspraak vanwege racistische, sekstische en homofobe uitspraken. Hij noemde oud-presidentskandidaat Hillary Clinton een 'FemiNazi', een term die hij vaker gebruikte voor feministen. Van rechten voor de lhbti-gemeenschap wilde hij niets weten.

In zijn show werd ook regelmatig een complottheorie geuit. President Obama was volgens hem niet geboren in de Verenigde Staten. Ook ging het geregeld over de klimaatverandering die, ondanks veel wetenschappelijk bewijs, volgens hem niet het gevolg is van menselijk handelen. Ook propageerde hij minder regels, lagere belastingen voor rijken en Amerikaanse militaire interventies in het Midden-Oosten.

Beschuldigingen dat de Russen zich hadden bemoeid met de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016, wuifde hij weg. Volgens hem zat de deep state erachter, en specifieker: oud-medewerkers van Obama die bij de inlichtingenorganisaties nog aan de touwtjes zouden trekken.

Twee weken geleden presenteerde Limbaugh zijn programma voor het laatst. Net als president Trump geloofde ook hij niets van de verkiezingswinst van Joe Biden. Volgens hem waren de verkiezingen niet eerlijk verlopen. "We zullen niet volgzaam zijn zoals we in het verleden waren, en wachten tot de volgende verkiezingen", zei hij daarover.

Gewonden bij explosie in hoofdkantoor Lidl in Duitsland

wo, 17/02/2021 - 17:35

Bij een explosie in het hoofdkantoor van de Duitse supermarktgigant Lidl zijn zeker drie gewonden gevallen. Volgens de Duitse omroep SWR is een bombrief ontploft.

Een groot deel van het gebied rond het kantoor in de plaats Neckarsulm, zo'n 100 kilometer ten zuiden van Frankfurt am Main, is afgezet door de politie. Ook is een helikopter ingezet.

Gisteren was er ook een ontploffing bij een fabriek van voedselproducent Wild in de plaats Eppelheim, zo'n 50 kilometer ten westen van Neckarsulm. Daarbij viel één gewonde. Vermoedelijk ontplofte daar een pakketje.

Britse prins Philip (99) 'uit voorzorg' opgenomen in ziekenhuis

wo, 17/02/2021 - 16:47

De Britse prins Philip (99) is gisteravond opgenomen in het ziekenhuis. Volgens Buckingham Palace gebeurt dat uit voorzorg, omdat de echtgenoot van koningin Elizabeth zich al enkele dagen niet goed voelt.

In een verklaring van het Britse koningshuis staat dat Philip, die de titel hertog van Edinburgh draagt, op advies van zijn dokter is opgenomen in het Londense ziekenhuis King Edward VII. De verwachting is dat hij daar enkele dagen blijft, ter observatie en om uit te rusten.

Geen corona

Een bron rond de koninklijke familie zegt dat Philip geen coronagerelateerde klachten heeft. Hij zou gisteravond zonder hulp het ziekenhuis zijn binnengelopen.

Het kantoor van Boris Johnson zegt over de ziekenhuisopname: "De premier wenst de hertog van Edinburgh het allerbeste, nu hij een paar dagen zal uitrusten in het ziekenhuis."

Koningin Elizabeth (94) blijft in Windsor Castle, het paleis bij Londen waar het koninklijk paar sinds het begin van de coronacrisis verblijft.

Pensioen

Philip verschijnt sinds 3,5 jaar bijna niet meer in het openbaar. Vanwege zijn hoge leeftijd en broze gezondheid ging hij in 2017 met pensioen.

In 2019 raakte Philip nog betrokken bij een verkeersongeluk, waarbij de inzittenden van een andere auto lichtgewond raakten. Hij zei dat hij werd verblind door de zon, maar volgens een van de andere betrokkenen was het die dag bewolkt. Enkele weken later leverde de prins vrijwillig zijn rijbewijs in.

Mysterie: Waar zijn alle witte haaien gebleven?

wo, 17/02/2021 - 14:44

Voor de kust van Zuid-Afrika zijn al een tijdje geen witte haaien meer gespot. Dat is opvallend, want een paar jaar geleden zwommen ze daar nog wel. Wat is er aan de hand?

Rob Lawrence weet veel over haaien. Hij maakte de foto bovenaan dit artikel. Hij baalt dat hij de witte haai niet meer ziet, want het is zijn lievelingsdier.

Deskundigen denken dat de witte haai is verjaagd door een ander groot zeedier: de orka. Die zwemt ook graag in dat gebied.

Voedsel

Ook denken ze dat er misschien te weinig voedsel is. De witte haai eet graag andere, kleinere haaisoorten, maar daar wordt veel op gevist.

Rob blijft hopen dat de witte haaien vanzelf weer terugkomen.

In de video zie je meer over het witte haaien-mysterie.

President Biden (78) wint met Mario Kart

wo, 17/02/2021 - 14:21

De Amerikaanse president Biden heeft even vakantie en daarin moet hij natuurlijk ook ontspannen. Dat doet de man van 78 onder andere door te gamen. Dat liet zijn kleindochter Naomi op Instagram zien.

Naomi speelde Mario Kart met haar opa en dat was niet makkelijk.

Tijdens zijn vakantie is de president niet alleen aan het gamen. De president leest ook veel brieven die hij ontvangt van gewone mensen en hij gaat graag vroeg naar bed.

Bij vaccins tegen nieuwe coronavarianten wil EU wél vooraan staan

wo, 17/02/2021 - 14:09

De EU wil dat farmaceuten snel nieuwe vaccins beschikbaar stellen tegen nieuwe coronavarianten. Daarvoor gaat de Europese Commissie opnieuw met farmaceuten om tafel om contracten te wijzigen of nieuwe contracten af te sluiten. Hoeveel geld dat gaat kosten is nog onbekend, maar het budget is in principe onbeperkt.

Commissievoorzitter Von der Leyen gaf vorige week al toe dat er fouten zijn gemaakt bij de aankoop van coronavaccins. De plannen van vandaag lijken bedoeld om dezelfde fouten niet nog eens te maken.

Zo wil de Commissie met farmaceuten overleggen hoeveel geld ze nodig hebben om vaccins aan te passen op nieuwe coronavarianten. De aangepaste vaccins moeten ook snel op grote schaal worden geproduceerd.

Daarvoor kunnen nieuwe contracten met farmaceuten worden afgesloten. Dat er geen grenzen zitten aan het budget dat daarvoor beschikbaar is, is een groot contrast met de vorige onderhandelingen met farmaceuten. Toen was er juist een sterke focus op de prijs. Nu zegt Von der Leyen daarover: "Vergeleken met de enorme economische kosten, is de investering altijd te verantwoorden."

Overheden aansprakelijk

Ook moet EMA de vaccins tegen de nieuwe coronavarianten sneller kunnen goedkeuren. Nu kost dat drie tot vier weken, straks moet dat binnen een paar dagen kunnen.

Desnoods wil de Europese Commissie de aansprakelijkheid voor bijwerkingen volledig bij overheden leggen. Farmaceuten lopen dan minder risico en kunnen wellicht sneller produceren. Ook dat is een grote koerswijziging, want tot nu toe stond de Europese Commissie er juist op dat de farmaceuten aansprakelijk bleven. Von der Leyen wil wel eerst een expliciete opdracht van de EU-regeringsleiders om deze koerswijziging in te zetten.

Von der Leyen zegt niets over het afnemen van patenten. In Brussel gaan steeds meer stemmen op farmaceuten via dwanglicenties te dwingen hun vaccins vrij te geven, zodat ook andere fabrikanten de vaccins kunnen maken. De Commissie wil niet zo ver gaan, maar probeert wel farmaceuten te verleiden om samen te werken en zo sneller meer vaccins te produceren. Ook daarvoor is geld beschikbaar.

Nieuwe varianten opsporen

Tenslotte wil de Europese Commissie beter onderzoeken welke nieuwe varianten er in omloop zijn in Europa. Op dit moment wordt maar van een heel klein deel van alle positieve coronatesten geanalyseerd met welke variant de patiënt besmet is. Dat moet gaan gebeuren voor minimaal 5 procent van alle testen, zodat nieuwe varianten al vroeg worden gevonden. Aan dat onderzoek geeft de EU 75 miljoen euro uit.

Voor de meeste mensen duurt het nog lang voordat ze daadwerkelijk aan de beurt zijn om een vaccin te krijgen. Toch waarschuwt Von der Leyen om niet zelf op zoek te gaan naar een vaccin op de zwarte markt. "Je hebt geen idee of die goed gekoeld zijn. Je spuit wel een geneesmiddel in een gezond mens. Ik kan alleen maar waarschuwen voor dit soort zogenaamde vaccins."

Spectaculaire beelden van uitgebarsten Etna

wo, 17/02/2021 - 13:49

In Italië is de meest actieve vulkaan van Europa weer eens uitgebarsten en dat levert mooie plaatjes op. De Etna barst ieder jaar een paar keer uit en daar vallen bijna nooit slachtoffers bij. Dit keer moest een vliegveld voor de zekerheid wel even dicht.

Dorpje helemaal bedekt met zeeschuim

wo, 17/02/2021 - 13:48

Het dorpje Bunmahon in Ierland is bedekt met een dikke witte smurrie. Het lijkt sneeuw, maar het is zeeschuim!

Dat gebeurt op die plek wel vaker, maar meestal is het niet zo heftig als nu.

Wind

Zeeschuim ontstaat door algen in het water. Als de zee wild is, worden deeltjes alg in het zeewater opgeklopt tot schuim. Door harde wind waait het dan makkelijk het dorp in.

Voor de dorpsbewoners zit er er niets anders op dan wachten tot het schuim vanzelf weer oplost.

Zuid-Afrika zet eerste prik met het Janssen-vaccin in strijd tegen mutatie

wo, 17/02/2021 - 13:06

Zuid-Afrika is begonnen met het vaccineren van zorgpersoneel met het in Nederland ontwikkelde Janssen-vaccin. Opvallend is dat het coronavaccin nog niet is goedgekeurd.

Dat Zuid-Afrika toch gaat prikken met het vaccin, komt omdat ze een implementatiestudie uitrollen met zorgpersoneel. In Zuid-Afrika werd het Janssen-vaccin al getest in de laatste klinische fase. Nu breiden ze dat onderzoek uit. De eerste vaccins gaan naar grote ziekenhuizen, verspreidt over het land.

Gisteren kwamen tachtigduizend doses van het vaccin aan. De komende tijd moeten dat er, in naam van onderzoek, een half miljoen worden. Het is het enige vaccin waarvan er nu data zijn die wijzen op bescherming tegen ernstige coronagevallen met de Zuid-Afrikaanse coronamutatie. Daarom wordt dat vaccin nu ingezet.

Voor Zuid-Afrika is het uitrollen van de studie een manier om nu te kunnen beginnen met vaccineren. Het land gooide het roer in allerijl om, nadat bleek dat het AstraZeneca-vaccin, dat Zuid-Afrika in eerste instantie in wilde zetten, niet goed werkt tegen milde en gematigde symptomen van de Zuid-Afrikaanse variant. Of het werkt tegen ernstige coronaklachten bij de mutatie weten ze nog niet, maar het was genoeg voor de regering om de AstraZeneca-vaccins in de ijskast te zetten.

57 procent

Over de werking van het Janssen-vaccin tegen de Zuid-Afrikaanse variant is al meer bekend. De effectiviteit is 57 procent, maar werkt beter tegen ernstige gevallen. "Het Janssen-vaccin beschermt voor 85 procent tegen ernstige corona. Het werkt minder goed tegen milde klachten," legt Glenda Gray uit, een van de Zuid-Afrikaanse wetenschappers die de vaccinstudie in het land leidt. "Het kan er dus in ieder geval voor zorgen dat het aantal sterfgevallen en ziekenhuisopnames sterk afneemt."

Waar de ene Zuid-Afrikaanse arts op social media schrijft dat de overheid een pluim verdient omdat ze zo snel hebben geschakeld van vaccin, zorgt het bij andere zorgmedewerkers voor wantrouwen.

"We willen geen proefkonijnen zijn," zegt Lerato Mthunzi, van een verplegersvakbond met zo'n 20.000 leden. Ze zegt dat veel van haar leden aarzelen over het vaccin, omdat het nog niet officieel is goedgekeurd. Maar bovenal zijn ze het vertrouwen in de overheid kwijt.

"Ze hebben ons deze pandemie niet goed beschermd," zegt Mthunzi. "Er is veel geld gestolen door corrupte politici dat eigenlijk naar beschermende kleding en mondkapjes voor ons had moeten gaan. Waarom zouden we de overheid die ons leven tijdens deze pandemie op het spel heeft gezet nu wel geloven?"

Volgens de overheid hebben zich inmiddels bijna 320.000 zorgmedewerkers online geregistreerd om een vaccinatie te krijgen. Dat is ongeveer 25 procent van het totaal. Ook Olivia Pharo, die een kleine kliniek runt in Atlantis even buiten Kaapstad, registreerde zich. Toch twijfelde ze aanvankelijk wel. "En dat terwijl ik zelf corona heb gehad en vele patiënten behandel. Maar het is allemaal zo rommelig gegaan dat ze op het einde van vaccin zijn gewisseld. We hebben niet het gevoel dat we alle informatie hebben."

'Te laat en te weinig transparant'

De president krijgt ook een injectie tijdens de eerste vaccinatieronde, als deel van de campagne die hij moet voeren om het vertrouwen terug te winnen. Een peiling in januari liet zien dat maar 51 procent van de Zuid-Afrikanen bereid was een injectie te krijgen, 17 procent minder dan in oktober vorig jaar. Een andere peiling kreeg betere resultaten met 67 procent bereidwilligheid.

Sue Goldstein, een deskundige op het gebied van gedrag en Volksgezondheid in Zuid-Afrika, zegt dat er heel veel werk te doen is om de bevolking voor te lichten. "Zuid-Afrikanen hebben veel vragen bij het handelen van de overheid. Zo bleek bij aankomst dat de vaccins van AstraZeneca maar tot april houdbaar waren. Het geeft het gevoel dat de overheid alles niet goed controleert."

Daarnaast wordt de regering verweten te laat te zijn begonnen met het inkopen van vaccins, en te weinig transparant te zijn over wanneer welk vaccin aankomt. Zo werd het pas enkele uren geleden bekendgemaakt dat de eerste prik vandaag zou worden gezet.

Slechte communicatie

"De overheid heeft deze pandemie niet goed gecommuniceerd. In andere landen zie je dat politici wekelijks of dagelijks een persconferentie houden waar mensen vragen mogen stellen, hier hebben we enkel om de zoveel weken een televisietoespraak gezien van de president. Er is een diep wantrouwen van mensen die zich al jarenlang vergeten voelen", zegt Goldstein. Toch denk ze dat het wantrouwen in Zuid-Afrika minder wordt als het vaccineren op gang komt.

Zuid-Afrika heeft na deze studiefase-prikken nog eens negen miljoen doses van het Janssen-vaccin besteld. Ook komen er twintig miljoen vaccins van Pfizer aan. De AstraZeneca-vaccins die ze niet willen gebruiken hebben ze aangeboden aan de Afrikaanse Unie, dat een vaccinatieprogramma op het continent leidt.

Pagina's